|
|
|
|
|
|
|
|
|
info@ekoteknikisg.com
 
(312) 344 01 96 / 344 01 97 (pbx)

MEVZUAT


» Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik  

KÄ°MYASAL MADDELERLE ÇALIÅMALARDA SAÄLIK VE

GÜVENLÄ°K ÖNLEMLERÄ° HAKKINDA YÖNETMELÄ°K

BÄ°RÄ°NCÄ° BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç 

MADDE 1  (1) Bu YönetmeliÄin amacı, iÅyerinde bulunan, kullanılan veya herhangi bir Åekilde iÅlem gören kimyasal maddelerin etkilerinden kaynaklanan mevcut veya ortaya çıkması muhtemel risklerden çalıÅanların saÄlıÄınıkorumak ve güvenli bir çalıÅma ortamı saÄlamak için asgari Åartları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2  (1) Bu Yönetmelik 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı Ä°Å SaÄlıÄı ve GüvenliÄi Kanunu kapsamına giren ve kimyasal maddelerin bulunduÄu, kullanıldıÄı veya herhangi bir Åekilde iÅlem gördüÄü tüm iÅyerlerini kapsar.

(2) SaÄlık ve güvenlik önlemleri özel mevzuatla düzenlenen; kimyasal maddelerle çalıÅmalarda, radyoaktif maddelerle çalıÅmalarda, zararlı kimyasal maddelerin iÅyeri dıÅında taÅınmasında, sözü edilen özel mevzuatta belirtilenönlemler ile birlikte bu YönetmeliÄin uygulama kabiliyeti olan hükümleri de uygulanır.

(3) 6/8/2013 tarihli ve 28730 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kanserojen veya Mutajen MaddelerleÇalıÅmalarda SaÄlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik hükümleri saklı kalmak kaydı ile iÅyerinde bulunan kanserojen ve mutajen maddeler ile ilgili olarak bu Yönetmelik hükümleri de uygulanır.

Dayanak

MADDE 3  (1) Bu Yönetmelik;

a) 6331 sayılı Kanunun 30 uncu maddesine dayanılarak,

b) 7/4/1998 tarihli ve 1998/24/EC sayılı, 29/5/1991 tarihli ve 1991/322/EEC sayılı, 8/6/2000 tarihli ve 2000/39/EC sayılı, 7/2/2006 tarihli ve 2006/15/EC sayılı, 17/12/2009 tarihli ve 2009/161/EU sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konseyi Direktiflerine paralel olarak,

hazırlanmıÅtır.

Tanımlar

MADDE 4  (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Alerjik madde: SolunduÄunda, cilde nüfuz ettiÄinde aÅırı derecede hassasiyet meydana getirme özelliÄi olan ve daha sonra maruz kalınması durumunda karakteristik olumsuz etkilerin ortaya çıkmasına neden olan maddeleri,

b) Alevlenir madde: Parlama noktası 21°C - 55°C arasında olan sıvı haldeki maddeleri,

c) AÅındırıcı madde: Canlı doku ile temasında, dokunun tahribatına neden olabilen maddeleri,

ç) Bakanlık: ÇalıÅma ve Sosyal Güvenlik BakanlıÄını,

d) Biyolojik sınır deÄeri: Kimyasal maddenin ve metabolitinin uygun biyolojik ortamdaki konsantrasyonununve etki göstergesinin üst sınırını,

e) Çevre için tehlikeli madde: Çevre ortamına girdiÄinde çevrenin bir veya birkaç unsuru için hemen veya sonradan kısa veya uzun süreli tehlikeler gösteren maddeleri,

f) Çok kolay alevlenir madde: 0°C’den düÅük parlama noktası ve 35°C’den düÅük kaynama noktasına sahip sıvı haldeki maddeler ile oda sıcaklıÄında ve basıncı altında hava ile temasında yanabilen, gaz haldeki maddeleri,

g) Çok toksik madde: Çok az miktarlarda solunduÄunda, aÄız yoluyla alındıÄında, deri yoluyla emildiÄinde insan saÄlıÄı üzerinde akut veya kronik hasarlara veya ölüme neden olan maddeleri,

Ä) Kanserojen madde: Kanserojen veya Mutajen Maddelerle ÇalıÅmalarda SaÄlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelikte tanımlanan kanserojen maddeyi,

h) Kimyasal madde: DoÄal halde bulunan, üretilen, herhangi bir iÅlem sırasında kullanılan veya atıklar da dâhil olmak üzere ortaya çıkan, bizzat üretilmiÅ olup olmadıÄına ve piyasaya arz olunup olunmadıÄına bakılmaksızın her türlü element, bileÅik veya karıÅımları,

ı) Kimyasal maddelerin kullanıldıÄı iÅlemler: Bu maddelerin üretilmesi, iÅlenmesi, kullanılması, depolanması, taÅınması, atık ve artıkların arıtılması veya uzaklaÅtırılması iÅlemlerini,

i) Kolay alevlenir madde: Enerji uygulaması olmadan, ortam sıcaklıÄında hava ile temasında Ä±sınabilen ve sonuçolarak alevlenen maddeyi veya ateÅ kaynaÄı ile kısa süreli temasta kendiliÄinden yanabilen ve ateÅ kaynaÄının uzaklaÅtırılmasından sonra da yanmaya devam eden katı haldeki maddeyi veya parlama noktası 21°C’nin altında olan sıvı haldeki maddeyi veya su veya nemli hava ile temasında, tehlikeli miktarda, çok kolay alevlenir gaz yayan maddeleri,

j) Mesleki maruziyet sınır deÄeri: BaÅka Åekilde belirtilmedikçe, 8 saatlik sürede, çalıÅanların solunum bölgesindeki havada bulunan kimyasal madde konsantrasyonunun zaman aÄırlıklı ortalamasının üst sınırını,

k) Mutajen madde: Kanserojen veya Mutajen Maddelerle ÇalıÅmalarda SaÄlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelikte tanımlanan mutajen maddeyi,

l) Oksitleyici madde: Özellikle yanıcı maddelerle olmak üzere diÄer maddeler ile de temasında önemli ölçüde ekzotermik reaksiyona neden olan maddeleri,

m) Patlayıcı madde: Atmosferik oksijen olmadan da ani gaz yayılımı ile ekzotermik reaksiyon verebilen ve/veya kısmen kapatıldıÄında Ä±sınma ile kendiliÄinden patlayan veya belirlenmiÅ test koÅullarında patlayan, çabucak parlayan katı, sıvı, macunumsu, jelatinimsi haldeki maddeleri,

n) SaÄlık gözetimi: ÇalıÅanların belirli bir kimyasal maddeye maruziyetleri ile ilgili olarak saÄlık durumlarının belirlenmesi amacıyla yapılan deÄerlendirmeleri,

o) Solunum bölgesi: Merkezi, kiÅinin kulaklarını birleÅtiren çizginin orta noktası olan 30 cm yarıçaplı kürenin, baÅın ön kısmında kalan yarısını,

ö) TahriÅ edici madde: Mukoza veya cilt ile direkt olarak ani, uzun süreli veya tekrarlanan temasında lokaleritem, eskar veya ödem oluÅumuna neden olabilen, aÅındırıcı olarak sınıflandırılmayan maddeleri,

p) Tehlikeli kimyasal madde: Patlayıcı, oksitleyici, çok kolay alevlenir, kolay alevlenir, alevlenir, toksik, çoktoksik, zararlı, aÅındırıcı, tahriÅ edici, alerjik, kanserojen, mutajen, üreme için toksik ve çevre için tehlikeli özelliklerden bir veya birkaçına sahip maddeleri ve müstahzarları veya yukarıda sözü edilen sınıflamalara girmemekle beraber kimyasal, fiziko-kimyasal veya toksikolojik özellikleri ve kullanılma veya iÅyerinde bulundurulma Åekli nedeni ileçalıÅanların saÄlık ve güvenliÄi yönünden risk oluÅturabilecek maddeleri veya mesleki maruziyet sınır deÄeri belirlenmiÅmaddeleri,

r) Toksik madde: Az miktarlarda solunduÄunda, aÄız yoluyla alındıÄında, deri yoluyla emildiÄinde insan saÄlıÄıüzerinde akut veya kronik hasarlara veya ölüme neden olan maddeleri,

s) Üreme için toksik madde: SolunduÄunda, aÄız yoluyla alındıÄında, deriye nüfuz ettiÄinde erkek ve diÅilerinüreme fonksiyon ve kapasitelerini azaltan ve/veya doÄacak çocuÄu etkileyecek kalıtımsal olmayan olumsuz etkileri meydana getiren veya olumsuz etkilerin oluÅumunu hızlandıran maddeleri,

Å) Zararlı madde: SolunduÄunda, aÄız yoluyla alındıÄında, deri yoluyla emildiÄinde insan saÄlıÄı üzerinde akut veya kronik hasarlara veya ölüme neden olan maddeleri,

ifade eder.

Ä°KÄ°NCÄ° BÖLÜM

Ä°Åverenin Yükümlülükleri

Genel yükümlülük

MADDE 5  (1) Ä°Åveren, kimyasal maddelerle çalıÅmalarda, çalıÅanların bu maddelere maruziyetini önlemek, bunun mümkün olmadıÄı hallerde en aza indirmek ve çalıÅanların bu maddelerin tehlikelerinden korunması için gerekli tüm önlemleri almakla yükümlüdür.

Risk deÄerlendirmesi

MADDE 6  (1) Ä°Åveren, iÅyerinde tehlikeli kimyasal madde bulunup bulunmadıÄını tespit etmek ve tehlikeli kimyasal madde bulunması halinde, çalıÅanların saÄlık ve güvenliÄi yönünden olumsuz etkilerini belirlemek üzere,29/12/2012 tarihli ve 28512 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ä°Å SaÄlıÄı ve GüvenliÄi Risk DeÄerlendirmesi YönetmeliÄi hükümlerine uygun Åekilde risk deÄerlendirmesi yapmakla yükümlüdür.

(2) Kimyasal maddelerle çalıÅmalarda yapılacak risk deÄerlendirmesinde aÅaÄıda belirtilen hususlar özellikle dikkate alınır:

a) Kimyasal maddenin saÄlık ve güvenlik yönünden tehlike ve zararları.

b) Ä°malatçı, ithalatçı veya satıcılardan saÄlanacak Türkçe malzeme güvenlik bilgi formu.

c) Maruziyetin türü, düzeyi ve süresi.

ç) Kimyasal maddenin miktarı, kullanma Åartları ve kullanım sıklıÄı.

d) Bu Yönetmelik eklerinde verilen mesleki maruziyet sınır deÄerleri ve biyolojik sınır deÄerleri.

e) Alınan ya da alınması gereken önleyici tedbirlerin etkisi.

f) Varsa, daha önce yapılmıŠolan saÄlık gözetimlerinin sonuçları.

g) Birden fazla kimyasal madde ile çalıÅılan iÅlerde, bu maddelerin her biri ve birbirleri ile etkileÅimleri.

(3) Ä°Åveren, tedarikçiden veya diÄer kaynaklardan risk deÄerlendirmesi için gerekli olan ek bilgileri edinir. Bu bilgiler, kullanıcılara yönelik olarak, varsa kimyasal maddelerin yürürlükteki mevzuatta yer alan özel risk deÄerlendirmelerini de içerir.

(4) Tehlikeli kimyasal maddeler içeren yeni bir faaliyete ancak risk deÄerlendirilmesi yapılarak belirlenen her türlü önlem alındıktan sonra baÅlanır.

Tehlikeli kimyasal maddelerle çalıÅmalarda alınması gereken önlemler

MADDE 7  (1) Tehlikeli kimyasal maddelerle çalıÅmalarda çalıÅanların saÄlık ve güvenliÄi yönünden riskler aÅaÄıdaki önlemlerle ortadan kaldırılır veya en az düzeye indirilir:

a) Ä°Åyerinde uygun düzenleme ve iÅ organizasyonu yapılır.

b) Tehlikeli kimyasal maddelerle çalıÅmalar, en az sayıda çalıÅan ile yapılır.

c) ÇalıÅanların maruz kalacakları madde miktarlarının ve maruziyet sürelerinin mümkün olan en az düzeyde olması saÄlanır.

ç) Ä°Åyerinde kullanılması gereken kimyasal madde miktarı en az düzeyde tutulur.

d) Ä°Åyeri bina ve eklentileri her zaman düzenli ve temiz tutulur.

e) ÇalıÅanların kiÅisel temizlikleri için uygun ve yeterli Åartlar saÄlanır.

f) Tehlikeli kimyasal maddelerin, atık ve artıkların iÅyerinde en uygun Åekilde iÅlenmesi, kullanılması, taÅınmasıve depolanması için gerekli düzenlemeler yapılır.

g) Ä°kame yöntemi uygulanarak, tehlikeli kimyasal madde yerine çalıÅanların saÄlık ve güvenliÄi yönünden tehlikesiz veya daha az tehlikeli olan kimyasal madde kullanılır. Yapılan iÅin özelliÄi nedeniyle ikame yöntemi kullanılamıyorsa, risk deÄerlendirmesi sonucuna göre ve öncelik sırasıyla aÅaÄıdaki tedbirler alınarak risk azaltılır:

1) ÇalıÅanların saÄlık ve güvenliÄi yönünden risk oluÅturabilecek bakım onarım iÅleri de dahil tehlikeli kimyasal maddelerle çalıÅmalarda ve teknolojik geliÅmeler de dikkate alınarak uygun proses ve mühendislik kontrol sistemleri seçilir ve uygun makine, malzeme ve ekipman kullanılır.

2) Riski kaynaÄında önlemek üzere; uygun iÅ organizasyonu ve yeterli havalandırma sistemi kurulması gibi toplu koruma önlemleri uygulanır.

3) Tehlikeli kimyasal maddelerin olumsuz etkilerinden çalıÅanların toplu olarak korunması için alınan önlemlerin yeterli olmadıÄı hallerde bu önlemlerle birlikte kiÅisel korunma yöntemleri uygulanır.

Ä) Alınan önlemlerin etkinliÄini ve sürekliliÄini saÄlamak üzere yeterli kontrol, denetim ve gözetim saÄlanır.

h) Ä°Åveren, çalıÅanların saÄlıÄı için risk oluÅturabilecek kimyasal maddelerin düzenli olarak ölçümünün ve analizinin yapılmasını saÄlar. Ä°Åyerinde çalıÅanların kimyasal maddelere maruziyetini etkileyebilecek koÅullarda herhangi bir deÄiÅiklik olduÄunda bu ölçümler tekrarlanır. Ölçüm sonuçları, bu Yönetmelik eklerinde belirtilen meslekimaruziyet sınır deÄerleri dikkate alınarak deÄerlendirilir.

ı) Ä°Åveren, 6 ncı maddede belirtilen yükümlülükleri yerine getirirken, bu maddenin birinci fıkrasının (h) bendinde belirtilen ölçüm sonuçlarını da göz önünde bulundurur. Mesleki maruziyet sınır deÄerlerinin aÅıldıÄı her durumda, iÅveren bu durumun en kısa sürede giderilmesi için koruyucu ve önleyici tedbirleri alır.

i) 30/4/2013 tarihli ve 28633 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ÇalıÅanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik hükümleri saklı kalmak kaydıyla iÅveren, risk deÄerlendirmesi sonuçlarını ve risk önleme prensiplerini temel alarak, çalıÅanları kimyasal maddelerin fiziksel ve kimyasalözelliklerinden kaynaklanan tehlikelerden korumak için, bu maddelerin iÅlenmesi, depolanması, taÅınması ve birbirini etkileyebilecek kimyasal maddelerin birbirleriyle temasının önlenmesi de dâhil olmak üzere, yapılan iÅin özelliÄine uygun olarak aÅaÄıda belirtilen öncelik sırasına göre teknik önlemleri alır ve idari düzenlemeleri yapar:

1) Ä°Åyerinde parlayıcı ve patlayıcı maddelerin tehlikeli konsantrasyonlara ulaÅması ve kimyasal olarak kararsız maddelerin tehlikeli miktarlarda bulunması önlenir. Bu mümkün deÄilse,

2) Ä°Åyerinde yangın veya patlamaya sebep olabilecek tutuÅturucu kaynakların bulunması önlenir. Kimyasal olarak kararsız madde ve karıÅımların zararlı etki göstermesine sebep olabilecek Åartlar ortadan kaldırılır. Bu da mümkün deÄilse,

3) Parlayıcı ve/veya patlayıcı maddelerden kaynaklanan yangın veya patlama halinde veya kimyasal olarak kararsız madde ve karıÅımlarının zararlı fiziksel etkilerinden çalıÅanların zarar görmesini önlemek veya en aza indirmek için gerekli önlemler alınır.

j) Ä°Å ekipmanı ve çalıÅanların korunması için saÄlanan koruyucu sistemlerin tasarımı, imali ve temini, saÄlık ve güvenlik yönünden yürürlükteki mevzuata uygun Åekilde yapılır. Ä°Åveren, patlayıcı ortamlarda kullanılacak bütün donanım ve koruyucu sistemlerin 30/12/2006 tarihli ve 26392 4 üncü Mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Muhtemel Patlayıcı Ortamda Kullanılan Teçhizat ve Koruyucu Sistemlerle Ä°lgili Yönetmelik (94/9/AT)  hükümlerine uygun olmasını saÄlar.

k) Patlama basıncının etkisini azaltacak düzenlemeler yapılır.

l) Tesis, makine ve ekipmanın sürekli kontrol altında tutulması saÄlanır.

m) Ä°Åyerlerinde, sıvı oksijen, sıvı argon ve sıvı azot bulunan depolama tanklarının yerleÅtirilmesinde Ek-4’te belirtilen asgari güvenlik mesafelerine uyulur.

Acil durumlar

MADDE 8  (1) Ä°Åveren, 18/6/2013 tarihli ve 28681 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ä°Åyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelikte belirtilen hususlar saklı kalmak kaydıyla iÅyerindeki tehlikeli kimyasal maddelerden kaynaklanacak acil durumlarda özellikle aÅaÄıdaki hususlar dikkate alınır:

a) Acil durumların olumsuz etkilerini azaltacak önleyici tedbirler derhal alınır ve çalıÅanlar durumdan haberdar edilir. Acil durumun en kısa sürede normale dönmesi için gerekli çalıÅmalar yapılır ve etkilenmiÅ alana sadece bakım, onarım ve zorunlu iÅlerin yapılması için acil durumlarda görevlendirilen çalıÅanlar ile iÅyeri dıÅından olay yerine intikal eden ekiplerin girmesine izin verilir.

b) EtkilenmiÅ alana girmesine izin verilen kiÅilere uygun kiÅisel koruyucu donanım ve özel güvenlik ekipmanıverilir ve acil durum devam ettiÄi sürece kullanmaları saÄlanır. Uygun kiÅisel koruyucu donanımı ve özel güvenlikekipmanı bulunmayan kiÅilerin etkilenmiÅ alana girmesine izin verilmez.

c) Tehlikeli kimyasallarla ilgili bilgiler ve acil durum müdahale ve tahliye prosedürleri kullanıma hazır bulundurulur. Ä°Åyerindeki acil durumlarda görevlendirilen çalıÅanların ve iÅyeri dıÅındaki ilk yardım, acil tıbbi müdahale, kurtarma ve yangınla mücadele gibi konularda faaliyet gösteren kuruluÅların bu bilgilere ve prosedürlere kolayca ulaÅabilmeleri saÄlanır. Bu bilgiler;

1) Ä°Åyerindeki acil durumlarda görevlendirilen çalıÅanların ve iÅyeri dıÅındaki ilk yardım, acil tıbbi müdahale, kurtarma ve yangınla mücadele gibi konularda faaliyet gösteren kuruluÅların önceden hazır olabilmeleri ve uygun müdahaleyi yapabilmeleri için, yapılan iÅteki tehlikeleri, alınacak önlemleri ve yapılacak iÅleri,

2) Acil durumda ortaya çıkması muhtemel özel tehlike ve yapılacak iÅler hakkındaki bilgileri,

içerir.

ÇalıÅanların eÄitimi ve bilgilendirilmesi

MADDE 9  (1) Ä°Åveren, 15/5/2013 tarihli ve 28648 sayılı ÇalıÅanların Ä°Å SaÄlıÄı ve GüvenliÄi EÄitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikte belirtilen hususlar saklı kalmak kaydıyla çalıÅanların ve temsilcilerin eÄitimini ve bilgilendirilmelerini saÄlar.  Bu eÄitim ve bilgilendirilmeler özellikle aÅaÄıdaki hususları içerir:

a) Risk deÄerlendirmesi sonucunda elde edilen bilgileri.

b) Ä°Åyerinde bulunan veya ortaya çıkabilecek tehlikeli kimyasal maddelerle ilgili bu maddelerin tanınması, saÄlık ve güvenlik riskleri, meslek hastalıkları, mesleki maruziyet sınır deÄerleri ve diÄer yasal düzenlemeler hakkında bilgileri.

c) ÇalıÅanların kendilerini ve diÄer çalıÅanları tehlikeye atmamaları için gerekli önlemleri ve yapılmasıgerekenleri.

ç) Tehlikeli kimyasal maddeler için tedarikçiden saÄlanan Türkçe malzeme güvenlik bilgi formları hakkındaki bilgileri.

d) Tehlikeli kimyasal madde bulunan bölümler, kaplar, boru tesisatı ve benzeri tesisatla ilgili mevzuata uygun olarak etiketleme/kilitleme ile ilgili bilgileri.

(2) Tehlikeli kimyasallarla yapılan çalıÅmalarda çalıÅanlara veya temsilcilerine verilecek eÄitim ve bilgiler, yapılan risk deÄerlendirmesi sonucu ortaya çıkan riskin derecesi ve özelliÄine baÄlı olarak, sözlü talimat ve yazılıbilgilerle desteklenmiÅ eÄitim Åeklinde olur. Bu bilgiler deÄiÅen Åartlara göre güncellenir.

(3) Kimyasal madde üreticileri veya tedarikçileri, iÅverenin talep etmesi halinde, risk deÄerlendirmesi için gerekli olan, 6 ncı maddenin ikinci fıkrasında yer alan hususlar ile ilgili tüm bilgileri vermek zorundadır.

ÇalıÅanların görüÅlerinin alınması ve katılımının saÄlanması

MADDE 10  (1) Ä°Åveren, bu Yönetmelik ve eklerinde belirtilen konularda 6331 sayılı Kanunun 18 inci maddesine uygun olarak çalıÅanların ve/veya temsilcilerinin görüÅlerini alır ve katılımlarını saÄlar.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

ÇeÅitli ve Son Hükümler

Yasaklar

MADDE 11  (1) Ek-3’te liste halinde belirtilen kimyasal maddelerle yapılacak çalıÅmalarda aÅaÄıda belirtilen hususlara uyulur:

a) ÇalıÅanların, Ek-3’te belirtilen kimyasal maddelerden veya bu maddelerin kullanıldıÄı iÅlemlerden kaynaklanan saÄlık ve güvenlik risklerinden korunması için bu maddelerin belirtilen oranlardan fazla bulunması halinde bu maddelerin üretilmesi, kullanılması ve iÅlemlerin yapılması yasaktır.

b) Ancak, tam kapalı sistemlerde, mümkün olan en az miktarlarda ve çalıÅanların bu maddelere maruziyetlerininönlenmesi Åartı ile Bakanlıktan izin alınarak Ek-3’te belirtilen maddelerle sadece aÅaÄıdaki hallerde çalıÅma yapılır;

1) Bilimsel araÅtırma ve deneylerde,

2) Yan ürünlerde veya atık maddelerde bulunan bu maddelerin ayrılması iÅlerinde,

3) Teknoloji gereÄi ara madde olarak kullanılması zorunlu olan üretimlerde.

c) (b) bendinde belirtilen çalıÅmalar için izin isteyenler;

1) Ä°zin isteme nedeni,

2) Kimyasal madde veya maddelerin yıllık kullanım miktarları,

3) Bu maddelerde çalıÅacakların sayısı,

4) Maddelerin kullanılacaÄı iÅler, reaksiyonlar ve prosesler,

5) ÇalıÅanların bu maddelere maruziyetini önlemek için alınan önlemler,

hakkındaki bilgileri BakanlıÄa vermekle yükümlüdür.

SaÄlık gözetimi

MADDE 12  (1) 6331 sayılı Kanunun 15 inci maddesi uyarınca;

a) Yapılan risk deÄerlendirmesi sonucunda saÄlık yönünden risk altında olduÄu saptanan çalıÅanlar uygun saÄlık gözetimine tabi tutulur.

b) Ä°Åyerinde koruyucu önlemlerin alınmasında saÄlık gözetimi sonuçları dikkate alınır ve bu gözetimler özellikle;

1) Belirli bir hastalık veya saÄlık yönünden olumsuz bir etkilenmeye neden olduÄu bilinen tehlikeli kimyasal maddeye maruziyetin söz konusu olduÄu,

2) ÇalıÅanların özel çalıÅma Åartlarında hastalık veya etkilenmenin ortaya çıkma olasılıÄının bulunduÄu,

3) ÇalıÅanlar üzerinde yapılacak tetkiklerin oluÅturduÄu riskin kabul edilebilir düzeyde olduÄu,

durumlarda yapılır.

c) Bu gözetimler, hastalık ve etkilenmeyi tespit edecek geçerli tekniklerin bulunduÄu durumlarda yapılır.

ç) Ek-2’de belirtilen biyolojik sınır deÄeri bulunan tehlikeli kimyasal maddelerle çalıÅmalarda, aynı ek’tekiprosedüre uygun saÄlık gözetimi yapılır. ÇalıÅanlar bu iÅe baÅlamadan önce bu durumdan haberdar edilir.

d) SaÄlık gözetimine tabi tutulan her çalıÅan için kiÅisel saÄlık ve maruziyet kayıtları tutulur ve güncellenir.

e) KiÅisel saÄlık ve maruziyet ile ilgili kayıtlar, yapılan saÄlık gözetimi ve kiÅinin maruziyet düzeyi izleme sonuçlarının bir özetini içerir. SaÄlık gözetiminde biyolojik izleme ve gerekli incelemeler yer alır.

f) Ä°leriki bir tarihte deÄerlendirilmesi açısından, saÄlık ve maruziyet ile ilgili kayıtlar, gizliliÄi de dikkate alarak, uygun bir Åekilde tutulur ve muhafaza edilir.

g) Kayıtların bir örneÄi, istenmesi halinde BakanlıÄa verilir.

Ä) ÇalıÅanlar, kendilerine ait saÄlık muayene sonuçları ve etkilenme düzeylerine ait bilgileri görme hakkına sahiptir.

h) Ä°Åyerinde faaliyetin sona ermesi halinde, iÅveren saÄlık ve maruziyet kayıtlarını Sosyal Güvenlik Kurumu il müdürlüÄüne teslim eder.

ı) SaÄlık gözetimi sonucunda; iÅyerinde tehlikeli kimyasal maddeye maruz kalan çalıÅanda, bu maddeden kaynaklanan tanımlanabilir bir hastalık veya olumsuz saÄlık etkisi görülmesi veya biyolojik sınır deÄerin aÅıldıÄının tespit edilmesi halinde, çalıÅan durumdan haberdar edilir ve kendisine yapılması gerekli saÄlık gözetimi ile ilgili gerekli bilgi ve tavsiyeler verilir. Bu durumda;

1) Yapılan risk deÄerlendirmesi gözden geçirilir ve gerek görülmesi halinde yenilenir.

2) 7 nci maddeye göre riskin önlenmesi veya azaltılmasına yönelik mevcut önlemler gözden geçirilir ve gerekenönlemler alınır.

3) ÇalıÅanın yaptıÄı iÅten alınarak tehlikeli kimyasal maddeye maruziyet riskinin olmadıÄı baÅka bir iÅteçalıÅtırılması da dahil riskin önlenmesi veya azaltılmasına yönelik gerekli önlemlerin alınmasında, iÅyeri hekiminin, iÅgüvenliÄi uzmanının, diÄer uzman kiÅilerin veya Bakanlık yetkililerinin önerileri dikkate alınır.

4) Tehlikeli kimyasal maddelere maruz kalan baÅka çalıÅanlar da varsa saÄlık durumları kontrol edilir ve buçalıÅanlar sürekli saÄlık gözetimi altında tutulur.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 13  (1) 26/12/2003 tarihli ve 25328 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kimyasal MaddelerleÇalıÅmalarda SaÄlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıÅtır.

Yürürlük

MADDE 14  (1)  Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüÄe girer.

Yürütme

MADDE 15  (1) Bu Yönetmelik hükümlerini ÇalıÅma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.

 

EK – 1(*) (**)

MESLEKÄ° MARUZÄ°YET SINIR DEÄERLERÄ°

 

EINECS(1)

CAS (2)

Maddenin Adı

Sınır DeÄer

Özel Ä°Åaret (3)

TWA (4)

(8 Saat)

STEL (5)

(15 Dak.)

mg/m3 (6)

ppm (7)

mg/m3

ppm

 

 

 

Baryum (Ba olarak çözünür bileÅikleri)

0,5

-

-

-

-

 

 

Civa oksit ve civa klorid dahil olmak üzere civa ve iki deÄerlikli inorganikciva bileÅikleri (civa olarak ölçülen) (8)

0,02

-

-

-

-

 

 

Florürler (inorganik)

2,5

-

-

-

-

231-131-3

 

GümüÅ  (Ag olarak çözünür bileÅikleri)

0,01

-

-

-

-

 

 

Ä°norganik kurÅun ve bileÅikleri

0,15

-

-

-

-

 

 

Kalay (Kalay olarak inorganik bileÅikleri) (9)

2

-

-

-

-

 

 

Metalik Krom, Ä°norganik Krom (II)

BileÅikleri ve Ä°norganik Krom (III) BileÅikleri (çözünmez)

2

 

-

 

-

 

-

 

-

 

200-193-3

54-11-5

Nikotin

0,5

-

-

-

Deri

200-467-2

60-29-7

Dietileter

308

100

616

200

-

200-579-1

64-18-6

Formik asit

9

5

-

-

-

2 005 807

64-19-7

Asetik asit

25

10

-

-

-

200-659-6

67-56-1

Metanol

260

200

-

-

Deri

200-662-2

67-64-1

Aseton

1210

500

-

-

-

200-663-8

67-66-3

Kloroform

10

2

-

-

Deri

200-679-5

68-12-2

N,N Dimetilformamid

15

5

30

10

Deri

200-756-3

71-55-6

1,1,1-Trikloroetan

555

100

1110

200

-

200-830-5

75-00-3

Kloroetan

268

100

-

-

-

200-834-7

75-04-7

Etilamin

9,4

5

-

-

-

200-835-2

75-05-8

Asetonitril

70

40

-

-

Deri

200-843-6

75-15-0

Karbon disülfit

15

5

-

-

Deri

200-863-5

75-34-3

1,1-Dikloroetan

412

100

-

-

Deri

200-870-3

75-44-5

Fosgen

0,08

0,02

0,4

0,1

-

200-871-9

75-45-6

Klorodiflorometan

3600

1000

-

-

-

201-142-8

78-78-4

Ä°zopentan

3000

1000

-

-

-

201-159-0

78-93-3

Butanon

600

200

900

300

-

201-176-3

79-09-4

Propionikasit

31

10

62

20

-

201-245-8

80-05-7

Bisfenol A (solunabilir toz)

10

-

-

-

-

201-297-1

80-62-6

Metil metakrilat

-

50

-

100

-

2 018 659

88-89-1

Pikrik asit (9)

0,1

-

-

-

-

2 020 495

91-20-3

Naftalin

50

10

-

-

-

202-422-2

95-47-6

o-Ksilen

221

50

442

100

Deri

202-425-9

95-50-1

1,2-Diklorobenzen

122

20

306

50

Deri

202-436-9

95-63-6

1,2,4-Trimetilbenzen

100

20

-

-

-

202-500-6

96-33-3

Metilakrilat

18

5

36

10

-

202-704-5

98-82-8

Kümen

100

20

250

50

Deri

202-705-0

98-83-9

2-Fenilpropen

246

50

492

100

-

202-716-0

98-95-3

Nitrobenzen

1

0,2

-

-

Deri

202-849-4

100-41-4

Etilbenzen

442

100

884

200

Deri

203-313-2

105-60-2

e-Kaprolaktam  (toz veya buharı)

10

-

40

-

-

203-388-1

106-35-4

Heptan-3-on

95

20

-

-

-

203-396-5

106-42-3

p-Ksilen

221

50

442

100

Deri

203-400-5

106-46-7

1,4-Diklorobenzen

122

20

306

50

-

203-470-7

107-18-6

Allil alkol

4,8

2

12,1

5

Deri

203-473-3

107-21-1

Etilen glikol

52

20

104

40

Deri

203-539-1

107-98-2

1-Metoksipropanol-2

375

100

568

150

Deri

203-545-4

108-05-4

Vinil asetat

17,6

5

35,2

10

-

203-550-1

108-10-1

4-Metilpentan-2-on

83

20

208

50

-

203-576-3

108-38-3

m-Ksilen

221

50

442

100

Deri

203-585-2

108-46-3

Resorsinol

45

10

-

-

Deri

203-603-9

108-65-6

2-Metoksi-1-metiletilasetat

275

50

550

100

Deri

203-604-4

108-67-8

Mesitilen (Trimetilbenzen’ler)

100

20

-

-

-

203-625-9

108-88-3

Toluen

192

50

384

100

Deri

203-628-5

108-90-7

Monoklorobenzen

23

5

70

15

-

203-631-1

108-94-1

Siklohegzanon

40,8

10

81,6

20

Deri

203-632-7

108-95-2

Fenol

8

2

16

4

Deri

203-692-4

109-66-0

Pentan

3000

1000

-

-

-

203-713-7

109-86-4

2-Metoksietanol

-

1

-

-

Deri

203-716-3

109-89-7

Dietilamin

15

5

30

10

-

203-726-8

109-99-9

Tetrahidrofuran

150

50

300

100

Deri

203-737-8

110-12-3

5-Metilhegzan-2-on

95

20

-

-

-

203-767-1

110-43-0

Heptan-2-on

238

50

475

100

Deri

203-772-9

110-49-6

2-Metioksietil asetat

-

1

-

-

Deri

203-777-6

110-54-3

n-Hekzan

72

20

-

-

-

203-804-1

110-80-5

2-Etoksi etanol

8

2

-

-

Deri

203-806-2

110-82-7

Siklohekzan

700

200

-

-

-

203-808-3

110-85-0

Piperazin

0,1

-

0,3

-

-

2 038 099

110-86-1

Piridin (9)

15

5

-

-

-

203-815-1

110-91-8

Morfolin

36

10

72

20

-

203-839-2

111-15-9

2-Etoksietil asetat

11

2

-

-

Deri

203-905-0

111-76-2

2-Butoksietanol

98

20

246

50

Deri

203-906-6

111-77-3

2-(2-Metoksietoksi)etanol

50,1

10

-

-

Deri

203-933-3

112-07-2

2-Butoksietil asetat

133

20

333

50

Deri

203-961-6

112-34-5

2-(2-Bütoksietoksi)etanol

67,5

10

101,2

15

-

204-065-8

115-10-6

Dimetileter

1920

1000

-

-

-

204-428-0

120-82-1

1,2,4-Triklorobenzen

15,1

2

37,8

5

Deri

204-469-4

121-44-8

Trietilamin

8,4

2

12,6

3

Deri

204-661-8

123-91-1

1,4 Dioksan

73

20

-

-

-

204-662-3

123-92-2

Ä°zopentilasetat

270

50

540

100

-

204-696-9

124-38-9

Karbondioksit

9000

5000

-

-

-

204-697-4

124-40-3

Dimetilamin

3,8

2

9,4

5

-

204-826-4

127-19-5

N,N-Dimetilasetamid

36

10

72

20

Deri

205-438-8

140-88-5

Etilakrilat

21

5

42

10

-

205-480-7

141-32-2

n-Butilakrilat

11

2

53

10

-

205-483-3

141-43-5

2-Aminoetanol

2,5

1

7,6

3

Deri

205-563-8

142-82-5

n-Heptan

2085

500

-

-

-

205-634-3

144-62-7

Oksalik asit

1

-

-

-

-

206-992-3

420-04-2

Siyanamid

1

0,58

-

-

Deri

207-343-7

463-82-1

Neopentan

3000

1000

-

-

-

208-394-8

526-73-8

1,2,3-Trimetilbenzen

100

20

-

-

-

208-793-7

541-85-5

5-Metilheptan-3-on

53

10

107

20

-

 

620-11-1

3-Pentilasetat

270

50

540

100

-

210-866-3

624-83-9

Metilizosiyanat

-

-

-

0,02

-

 

625-16-1

Amilasetat (tert)

270

50

540

100

-

210-946-8

626-38-0

1-Metilbutilasetat

270

50

540

100

-

211-047-3

628-63-7

Pentilasetat

270

50

540

100

-

212-828-1

872-50-4

n-Metil-2-pirolidon

40

10

80

20

Deri

2 151 373

1305-62-0

Kalsiyumdihidroksit (9)

5

-

-

-

-

215-236-1

1314-56-3

Difosfor pentaoksit

1

-

-

-

-

215-242-4

1314-80-3

Difosfor pentasülfür

1

-

-

-

-

2 152 932

1319-77-3

Krezoller (Tüm izomerleri) (9)

22

5

-

-

-

215-535-7

1330-20-7

Ksilen (karıÅım izomerleri, saf)

221

50

442

100

Deri

216-653-1

1634-04-4

Tersiyer-bütil-metil-eter

183,5

50

367

100

-

222-995-2

3689-24-5

Sulfotep

0,1

-

-

-

Deri

2 311 161

7440-06-4

Platin (Metalik) (9)

1

-

-

-

-

231-131-3

7440-22-4

GümüÅ (metalik)

0,1

-

-

-

-

2 314 843

7580-67-8

Lityumhidrür (9)

0,025

-

-

-

-

231-634-8

7664-39-3

Hidrojen  florür

1,5

1,8

2,5

3

-

231-639-5

7664-93-9

Sülfürik asit (buharı) (10) (11)

0,05

-

-

-

-

231-595-7

7647-01-0

Hidrojen klorür

8

5

15

10

-

231-633-2

7664-38-2

Ortofosforik asit

1

-

2

-

-

231-635-3

7664-41-7

Amonyak  (anhidroz)

14

20

36

50

-

231-714-2

7697-37-2

Nitrik asit

-

-

2,6

1

-

231-778-1

7726-95-6

Brom

0,7

0,1

-

-

-

231-954-8

7782-41-4

Flor

1,58

1

3,16

2

-

231-959-5

7782-50-5

Klor

-

-

1,5

0,5

-

231-977-3

7783-06-4

Hidrojen sülfit

7

5

14

10

-

231-978-9

7783-07-5

Dihidrojen selenür

0,07

0,02

0,17

0,05

-

232-260-8

7803-51-2

Fosfin

0,14

0,1

0,28

0,2

-

 

8003-34-7

Piretrum (hassasiyete neden olanlaktonlardan arındırlmıÅ)

1

-

-

-

-

233-060-3

10026-13-8

Fosfor pentaklorür

1

-

-

-

-

233-113-0

10035-10-6

Hidrojen bromür

-

-

6,7

2

-

2 332 710

10102-43-9

Azotmonoksit

30

25

-

-

-

247-852-1

26628-22-8

Sodyum azid

0,1

-

0,3

-

Deri

252-104-2

34590-94-8

(2-Metoksimetiletoksi)-propanol

308

50

-

-

Deri

 

)       1998 / 24 / EC, 2000 / 39 / EC, 1991 / 322 / EC, 2006 / 15 / EC ve 2009 / 161 / EU sayılı Direktiflerin ekleridir.

 

(**) 6331 sayılı Kanun uyarınca çıkarılan mevzuatın uygulanmasında uluslararası kuruluÅlarca yayımlanmıŠsınır deÄerler de dikkate alınabilir.

 

1  )      EINECS         :    Avrupa Mevcut Ticari Kimyasal Maddeler Envanteri.

2  )      CAS               :    Kimyasal maddelerin servis kayıt numarası.

)      Özel iÅaret      :    “Deri” iÅareti, vücuda önemli miktarda deri yoluyla geçebileceÄini gösterir.

4  )      TWA              :    8 saatlik belirlenen referans süre için ölçülen veya hesaplanan zaman aÄırlıklı ortalama.

5  )      STEL            :    BaÅka bir süre belirtilmedikçe, 15 dakikalık bir süre için aÅılmaması gereken maruziyet üst

                                        sınır deÄeri.

6  )      mg/m3                   :    20 oC sıcaklıkta ve 101,3 KPa. (760 mm cıva basıncı) basınçtaki 1 m3 havada bulunan

                                        maddenin miligram cinsinden miktarı.

7  )      ppm                :    1 m3 havada bulunan maddenin mililitre cinsinden miktarı (ml/m3).

 ( 8  )                          :  Civa ve iki deÄerlikli inorganik bileÅiklerine maruziyetin izlenmesinde (belirlenmesinde), meslekimaruziyet sınır deÄerlerini tamamlayıcı ilgili biyolojik izleme teknikleri de dikkate alınacaktır.

9  )                            :    SaÄlıÄa etkileri konusunda, sınırlı bilimsel veri bulunan maddeler.

10 )                            :  Uygun maruziyet izleme yöntemi seçilirken,  ortamda bulunabilecek diÄer sülfür bileÅiklerininolası  sınırlamaları ve etkileÅimleri de dikkate alınacaktır.

11 )  Buhar             :  GırtlaÄı geçen ve havanın iletildiÄi kanallara (soluk borusu, bifürkasyonlar) ve ciÄerin solunum ile ilgili bölgelerine (toraks) nüfuz eden ortalama 10 µm çapındaki solunabilir partiküller  olarak tanımlanır.

 

EK – 2

 

BÄ°YOLOJÄ°K SINIR DEÄERLER  VE SAÄLIK GÖZETÄ°MÄ° ÖNLEMLERÄ°

 

1.                 KurÅun ve iyonik kurÅun bileÅikleri

1.1.             Biyolojik izleme, absorbsiyon spektrometri veya eÅdeÄer sonucu veren bir baÅka metod kullanılarak, kanda kurÅun seviyesinin (PbB) ölçümünü de kapsar.

BaÄlayıcı biyolojik sınır deÄer:  70 μg Pb/100 ml kan.

1.2.             AÅaÄıdaki durumlarda tıbbi gözetim yapılır:

1.2.1.        Havadaki kurÅunun, haftada 40 saat çalıÅma süresine göre hesaplanmıÅ, zaman aÄırlıklı ortalamakonsantrasyonu 0.075 mg/mten fazla ise,

1.2.2.        ÇalıÅanlardan herhangi birinin kanındaki kurÅun seviyesi 40 μg Pb/100 ml kandan fazla ise.

 

 

EK – 3

KULLANIMI YASAK OLAN KÄ°MYASAL MADDELER Ä°LE YAPILMASI YASAKLANAN Ä°ÅLER

 

AÅaÄıda belirtilen kimyasal maddelerin ithali, üretimi ve bu maddelerin iÅyerinde kullanımı ile kimyasal maddeler ihtiva eden aÅaÄıda belirtilen iÅlerin yapılması yasaktır. Ancak bu maddelerin baÅka bir kimyasal madde içindeki veya atık maddedeki konsantrasyonu, aÅaÄıda verilen limit deÄerlerin altında bulunuyorsa bu yasak uygulanmaz.

 

a)          Kimyasal Maddeler:

 

EINECS No ( )
CAS No ( )
Madde Adı

Yasak Uygulanmayacak

Limit DeÄer

202-080-4

91-59-8

2-naftilamin ve tuzları

% 0,1 (aÄırlıkça)

202-177-1

92-67-1

4-aminodifenil ve tuzları

% 0,1 (aÄırlıkça)

202-199-1

92-87-5

Benzidin ve tuzları

% 0,1 (aÄırlıkça)

202-204-7

92-93-3

4-nitrodifenil

% 0,1 (aÄırlıkça)

 

)    EINECS     :  Avrupa Mevcut Ticari Kimyasal Maddeler Envanteri.

)    CAS           :  Kimyasal maddelerin servis kayıt numarası.

 

b)         Yapılan iÅler :                -

 

 

EK – 4

SIVI OKSÄ°JEN, SIVI ARGON VE SIVI AZOT DEPOLAMA TANKLARI Ä°LE Ä°LGÄ°LÄ° GÜVENLÄ°K MESAFELERÄ°

 

 a) Sıvı Oksijen tankları için:

 

Tablo 1: Vana, flanÅ gibi ek yeri olmayan yanıcı gaz veya sıvı boru hatları ile oksijen depolama tankı arasındaki uzaklıklar.

 

Tank kapasitesi (m3)

Uzaklık (m)

  0-10

1

11-50

2

 51-100

3

101-200

4

    201-10000

5

 

Tablo 2: Araç park yerleri, iÅyerinin sınırları, açık alev ve sigara içmeye izin verilen yerler, yüksek basınçlı yanmayan gaz depoları, yüksek ve orta gerilimdeki elektrik transformatörleri, yanıcı malzeme depoları (ahÅap bina ve yapılar), her türlü makine ve ekipman, maden ocakları, kanal ve logarlar, kuyu ve benzeri  yapılar, yanıcı gaz ve sıvı  boru hatlarındaki vanalar, flanÅlar ve ek yerleri ile  oksijen depolama tankı arasındaki uzaklıklar.

 

Tank kapasitesi (m3)

Uzaklık (m)

0-100

3

101-200

4

201-400

5

401-1000

6

1001-2000

10

2001-3000

13

3001-10000

15

Tablo 3: Ofis, kantin, çalıÅanların ve ziyaretçilerin toplandıÄı bina ve benzeri yerler, kompresör, vantilatör, hava çekiÅ yerleri, yüksek miktarda parlayıcı gaz ve LPG’nin ulusal kanunlara uygun olarak depolandıÄı yerler ile oksijen tankı arasındaki uzaklıklar.

 

Tank kapasitesi (m3)

Uzaklık (m)

    0-400

5

  401-1000

6

1001-2000

10

2001-3000

13

3001-4000

14

  4001-10000

15

 

 

b) Sıvı Argon ve Sıvı Azot tankları için:

Tablo 1: Vana, flanÅ gibi ek yeri olmayan yanıcı gaz veya sıvı boru hatları ile sıvı argon ve sıvı azot depolama tankı arasındaki uzaklıklar.

 

Tank kapasitesi (m3)

Uzaklık (m)

0-100

1

101-600

2

601-1000

3

1001-3000

4

3001-10000

5

 

Tablo 2: Araç park yerleri, açık alev ve sigara içilmesine izin verilen yerler, yüksek basınçlı yanmayan gaz depoları, kantin, çalıÅanların ve ziyaretçilerin toplandıÄı bina ve benzeri yerler, sabit parlayıcı gaz depoları, parlayıcı sıvı ve LPG depoları, yanıcı, parlayıcı, gaz ve sıvı boru hatlarındaki vana ve flanÅ gibi ek yerleri ile sıvı argon ve sıvı azot depolamatankı  arasındaki uzaklıklar.

 

Tank kapasitesi (m3)

Uzaklık (m)

0-100

3

101-200

4

201-400

5

401-600

6

601-900

7

901-1000

8

1001-2000

10

2001-3000

12

3001-4000

14

4001-10000

15

 




› MEVZUAT




Kurumsal Yayın


DİĞER TÜM YAYINLAR İÇİN TIKLAYINIZ


E-Bülten-Üyelik
Size özel ayrıcalıklarımızdan haberdar olmak için lütfen E-bültenimize üye olunuz 
Adı-Soyadı : 
E-Posta : 
 

Online Teklif İsteme
Değerli Müşterilerimiz; online teklif formunu doldurarak fiyat teklif talebinde bulunabilir, isteklerinize en kısa zamanda ulaşabilirsiniz...  

© Ekoteknik İş Sağlığı Güvenliği ve Çevre Hizmetleri
info@ekoteknikisg.com
 
+90 312 344 01 96 (pbx)
Işınlar Mahallesi İvedik Cad. No : 110 Yenimahalle / ANKARA 
istanbul@ekoteknikisg.com
 
+90 216 457 61 11 (pbx)
Mustafa Kemal Cd. Hukukçular İş Mrk No:34 K:2 Cevizli - Kartal - İSTANBUL
           
Web Tasarım : DNZ WEB DİZAYN