|
|
|
|
|
|
|
|
|
info@ekoteknikisg.com
 
(312) 344 01 96 / 344 01 97 (pbx)

MEVZUAT


» Maden İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği  

MADEN Ä°ÅYERLERÄ°NDE Ä°Å SAÄLIÄI VE GÜVENLÄ°ÄÄ° YÖNETMELÄ°ÄÄ°

BÄ°RÄ°NCÄ° BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç 

MADDE 1  (1) Bu YönetmeliÄin amacı; sondajla maden çıkarılan iÅlerin yapıldıÄı iÅyerleri ile yeraltı ve yerüstü maden iÅlerinin yapıldıÄı iÅyerlerinde çalıÅanların saÄlık ve güvenliÄinin korunması için uyulması gerekli asgariÅartları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2  (1) Bu Yönetmelik; 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı Ä°Å SaÄlıÄı ve GüvenliÄi Kanunu kapsamına giren maden iÅyerlerini kapsar.

Dayanak

MADDE 3  (1) Bu Yönetmelik,

a) 6331 sayılı Ä°Å SaÄlıÄı ve GüvenliÄi Kanununun 30 uncu maddesine dayanılarak,

b) 3/12/1992 tarihli ve 92/104/EEC sayılı Avrupa BirliÄi Direktifi ile 3/11/1992 tarihli ve sayılı 92/91/EEC Avrupa BirliÄi Direktifine paralel olarak,

hazırlanmıÅtır.

Tanımlar

MADDE 4  (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) AteÅleme: Kazı iÅlerinde deliklere doldurulmuÅ olan patlayıcı maddelerin patlatılmasını,

b) AteÅleyici: Patlayıcı madde kullanılması koÅullarını yerine getirmek üzere, yeterlik belgesine sahip kiÅiyi,

c) Ayak: Maden içerisinde iki galeri arasında cephe halinde üretim yapılan yeri,

ç) Baca: Maden içerisinden sürülen galeriyi,

d) Baraj: Yeraltında yangın, su, zararlı gaz ve diÄer tehlikeleri önleyici engelleri,

e) Bür: Yerüstüyle baÄlantısı olmayan kuyuyu,

f) Cep: Galeri, varagel ve vinç dip ve baÅlarıyla ara katlarında ve Ä±zgaralarda görevli çalıÅanların ve ateÅleme görevlilerinin korunmaları amacıyla serbestçe sıÄınabilecekleri biçimde yapılan yuvaları,

g) Çatlak: Ana kütleden ayrılmıÅ, her an düÅebilecek parçaları,

Ä) Çatlak sökümü: Bir kademenin kazı iÅlerinin devamı sırasında ana kitleden ayrılmıÅ, düÅebilecek durumdaki parçaların temizlenmesini,

h) Freno: Varagel üzerinde taÅımayı saÄlayan sistemi,

ı) Grizu: Metanın havayla karıÅımını,

i) Kademe: Açık iÅletmelerde belirli aralık, kot ve eÄimlerle meydana getirilen basamak Åeklindeki çalıÅma yerlerini,

j) Kanun: 6331 sayılı Ä°Å SaÄlıÄı ve GüvenliÄi Kanununu,

k) LaÄım: TaÅ içerisinde sürülen galeriyi,

l) Nefeslik: Ocak havasının giriÅ ve çıkıŠyolunu,

m) Ocak: Kuyuları ve giriÅ çıkıŠyollarıyla yeraltındaki bütün kazıları, bu kazılardan çıkan pasanın çıkartıldıÄıyatımlı ve düz galerileri, diÄer yolları ve üretim yerlerini, çıkarma, taÅıma, havalandırma tesislerini, yeraltında kullanılan enerjinin saÄlanmasında ve iletilmesinde kullanılan sabit tesisleri, açık iÅletmelerde giriÅ çıkıŠyolları ile tüm maden kazıları, bu kazılardan çıkan pasanın döküldüÄü döküm sahalarını,

n) Röset: Kuyu ve baÅaÅaÄıların dip ve baÅlarının katlardaki yatay yollarla olan baÄlantı yerlerini,

o) Sıkılama: LaÄım deliklerine patlayıcı madde konulduktan sonra kalan boÅluÄun gerektiÄi biçimde doldurulmasını,

ö) Sondajla maden çıkarma iÅlerinin yapıldıÄı iÅyerleri: Madenlerin sondaj kuyuları açılarak çıkarılması, arama amacıyla sondaj yapılması, çıkarılan madenlerin iÅlenmesi hariç satıÅa hazırlanması iÅlerini,

p) Åev: Kademe, alın ve yüzlerindeki eÄimi,

r) Topuk: Ä°Åletmelerde güvenlik için bırakılan maden kısımlarını,

s) Varagel: Dolu araba aÅaÄıya inerken boÅ arabanın yukarıya çıkmasını saÄlayan ve karÅılıklı aÄırlık esasına göre, eÄimli düzey üzerinde fren ve halat kullanılarak yapılan taÅıma yerini,

Å) Yeraltı ve yerüstü maden iÅlerinin yapıldıÄı iÅyerleri: Madenlerin yeraltı veya yerüstünden çıkarılması, madenlerin çıkarma amacıyla araÅtırılması, çıkarılan madenlerin iÅlenmesi hariç, satıÅa hazırlanması iÅlerini,

ifade eder.

Ä°KÄ°NCÄ° BÖLÜM

Ä°Åverenlerin ve ÇalıÅanların Yükümlülükleri

Ä°Åverenin genel yükümlülükleri

MADDE 5  (1) Ä°Åveren aÅaÄıdaki hususları yerine getirmekle yükümlüdür:

a) ÇalıÅanların saÄlık ve güvenliklerini saÄlamak amacıyla;

1) Ä°Åyerleri, çalıÅanların saÄlık ve güvenliklerini tehlikeye atmayacak Åekilde tasarlanır, inÅa edilir, teçhiz edilir, hizmete alınır, iÅletilir ve bakımı yapılır.

2) Ä°Åyerinde yapılacak her türlü çalıÅma, yetkili kiÅinin nezaretinde ve sorumluluÄu altında yapılır.

3) Özel riski bulunan iÅler yalnızca bu iÅlerle ilgili özel eÄitim alan ehil kiÅiler tarafından ve talimatlara uygun olarak yapılır.

4) Tüm güvenlik talimatları çalıÅanların anlayacaÄı Åekilde hazırlanır.

5) 18/6/2013 tarihli ve 28681 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ä°Åyerlerinde Acil Durumlar Hakkında YönetmeliÄe uygun olarak yeterli ilk yardım donanımı saÄlanır ve yılda en az bir defa olmak üzere düzenli olarak gerekli tatbikatlar yapılır.

(2) Ä°Åveren,

a) Kanunun 4, 10, 14 ve 16 ncı maddelerinde belirtilen hükümler doÄrultusunda saÄlık ve güvenlik dokümanıhazırlanmasını ve güncellenmesini saÄlar.

b) SaÄlık ve güvenlik dokümanında özellikle aÅaÄıdaki hususların yer almasını saÄlar:

1) ÇalıÅanların iÅyerinde maruz kalabilecekleri psikososyal riskler dahil olmak üzere risklerin belirlenmesi ve deÄerlendirilmesi.

2) Bu Yönetmelik hükümlerini yerine getirmek için alınacak uygun tedbirler ile bu Yönetmelik kapsamında hazırlanması gereken yönergelerin ve planların hazırlanması.

3) ÇalıÅma yerlerinin ve ekipmanın güvenli Åekilde düzenlenmesi, kullanılması ve bakımının yapılması.

c) SaÄlık ve güvenlik dokümanının iÅyerinde çalıÅmaya baÅlanılmadan önce hazırlanmasını ve önemli deÄiÅiklikler veya ilave yapıldıÄında ya da iÅyerinde meydana gelen iÅ kazası; çalıÅan, iÅyeri ya da iÅ ekipmanını zarara uÄratma potansiyeli olduÄu halde zarara uÄratmayan olaylardan sonra gözden geçirilmesini ve ihtiyaç halinde revize edilmesini saÄlar.

(3) Ä°Åveren, Kanunun 14 üncü maddesi uyarınca gerekli kayıt ve bildirimleri yapar.

(4) Bir iÅyerinde birden çok iÅverene ait çalıÅanların bulunması durumunda, her iÅveren kendi kontrolü altındaki iÅlerden sorumludur. Ancak iÅyerinin tamamından sorumlu olan iÅveren, çalıÅanların saÄlık ve güvenliÄinin korunmasıile ilgili tedbirlerin uygulanmasını koordine eder. Kendisine ait saÄlık ve güvenlik dokümanında koordinasyonun amacınıve bu koordinasyonu saÄlamak için alınacak tedbirler ile uygulanacak yöntemleri belirler. Bu koordinasyon her bir iÅverenin Kanunda belirtilen sorumluluÄunu etkilemez.

ÇalıÅanların yükümlülükleri

MADDE 6  (1) ÇalıÅanlar, iÅ saÄlıÄı ve güvenliÄi bakımından, ilgili mevzuatın öngördüÄü esaslara ve iÅverenin bunlara uygun olarak vereceÄi emir ve talimata uymak zorundadırlar.

Patlama, yangın ve zararlı ortam havasından korunma

MADDE 7  (1) Ä°Åveren, patlama ve yangın çıkmasını ve bunların olumsuz etkilerini önlemek üzere, patlayıcıve saÄlıÄa zararlı ortam havasının oluÅmasını önlemek, yapılan iÅlemlerin doÄası gereÄi patlayıcı ortam oluÅmasınınönlenmesi mümkün deÄilse patlayıcı ortamın tutuÅmasını önlemek, patlama ve yangın baÅlangıçlarını tespit etmek, yayılmasını önlemek ve mücadele etmek için yapılan iÅe uygun tedbirler alır.

KaçıŠve kurtarma araçları

MADDE 8  (1) Ä°Åveren, bir tehlike anında çalıÅanların çalıÅma yerlerini en kısa zamanda ve güvenli bir Åekilde terk edebilmeleri için uygun kaçıŠve kurtarma araçlarını saÄlar ve kullanıma hazır bulundurur.

Ä°letiÅim, uyarı ve alarm sistemleri

MADDE 9  (1) Ä°Åveren, iÅyerinin bütününde gerekli haberleÅme ve iletiÅim sistemini kurar.

(2) Ä°Åveren, ihtiyaç halinde yardım, kaçıŠve kurtarma iÅlemlerinin derhal uygulamaya konulabilmesi için gerekli uyarı ve diÄer iletiÅim sistemlerini hazır bulundurur.

ÇalıÅanların bilgilendirilmesi

MADDE 10  (1) Kanunun 16 ncı maddesi hükümleri saklı kalmak kaydı ile çalıÅanlar veya temsilcileri, iÅyerinde saÄlık ve güvenlikle ilgili alınması gereken tüm tedbirler ve bu YönetmeliÄin, özellikle 5, 6, 7 ve 8 inci maddelerinin uygulanması hakkında bilgilendirilir.

(2) Bu bilgiler çalıÅanlar tarafından eriÅilebilir ve anlaÅılır Åekilde olur.

SaÄlık gözetimi

MADDE 11  (1) Kanunun 15 inci maddesi hükümleri saklı kalmak kaydı ile çalıÅanların;

a) Yapmakta oldukları iÅlerde maruz kaldıkları saÄlık ve güvenlik risklerine uygun olarak saÄlık gözetimine tabi tutulmaları saÄlanır.

b) Ä°Åe giriÅlerinde ve iÅin devamı süresince periyodik olarak saÄlık gözetimleri yapılır.

ÇalıÅanların görüÅlerinin alınması ve katılımlarının saÄlanması

MADDE 12  (1) Ä°Åveren, bu Yönetmelikte belirtilen konularda Kanunun 18 inci maddesine uygun olarakçalıÅanların veya temsilcilerinin görüÅlerini alır ve katılımlarını saÄlar.

Asgari saÄlık ve güvenlik gerekleri

MADDE 13  (1) Ä°Åveren, eklerde belirtilen hususların iÅyerinin, yapılan iÅin, Åartların veya özel bir riskin gerektirdiÄi tüm durumlarda uygulanmasını saÄlar.

(2) Ä°Åveren;

a) Yeraltı ve yerüstü maden iÅleri ile sondajla maden çıkarma iÅlerinin yapıldıÄı iÅyerlerinde ek-1’de,

b) Yerüstü maden iÅlerinin yapıldıÄı iÅyerleri ek-2’de,

c) Yeraltı maden iÅlerinin yapıldıÄı iÅyerleri ek-3’te,

ç) Sondajla maden çıkarılan iÅyerlerinde ek-4’te

belirtilen saÄlık ve güvenlikle ilgili gereklere uymak zorundadır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

ÇeÅitli ve Son Hükümler

Yürürlükten kaldırılan yönetmelikler

MADDE 14  (1) 11/3/1997 tarihli ve 22930 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Grizulu Ocaklarda Elektrik Enerjisi Kullanılması Hakkında Yönetmelik, 13/4/1997 tarihli ve 22963 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Deniz, Göl veya Nehir Altında Bulunan Madenlerdeki ÇalıÅmalar Hakkında Yönetmelik, 28/5/1997 tarihli ve 23002 sayılı ResmîGazete’de yayımlanan Yeraltı Maden Ä°Åletmelerinde Elektrikli Lokomotiflerin Kullanılması Hakkında Yönetmelik, 21/2/2004 tarihli ve 25380 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yeraltı ve Yerüstü Maden Ä°Åletmelerinde SaÄlık ve Güvenlik Åartları YönetmeliÄi ile 22/2/2004 tarihli ve 25381 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sondajla MadenÇıkarılan Ä°Åletmelerde SaÄlık ve Güvenlik Åartları YönetmeliÄi  yürürlükten kaldırılmıÅtır.

SaÄlık ve güvenlik dokümanlarının geçerliliÄi

GEÇÄ°CÄ° MADDE 1  (1) 21/2/2004 tarihli ve 25380 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yeraltı ve YerüstüMaden Ä°Åletmelerinde SaÄlık ve Güvenlik Åartları YönetmeliÄi ile 22/2/2004 tarihli ve 25381 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sondajla Maden Çıkarılan Ä°Åletmelerde SaÄlık ve Güvenlik Åartları YönetmeliÄi hükümleri kapsamında hazırlanan mevcut saÄlık ve güvenlik dokümanları bir yıl içerisinde bu Yönetmelik hükümlerine uygun hale getirilir.

Yürürlük

MADDE 15  (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüÄe girer.

Yürütme

MADDE 16  (1) Bu Yönetmelik hükümlerini ÇalıÅma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.

 

EK- 1

 

SONDAJLA MADEN ÇIKARILAN Ä°ÅLERÄ°N YAPILDIÄI Ä°ÅYERLERÄ° Ä°LE YERALTI VE YERÜSTÜ MADEN Ä°ÅLERÄ°NÄ°N YAPILDIÄI Ä°ÅYERLERÄ°NDE UYGULANACAK ASGARÄ° GENEL HÜKÜMLER

 

1. Organizasyon ve gözetim

1.1. Ä°Åyerlerinin organizasyonu

1.1.1. Ä°Åyerleri tehlikelere karÅı yeterli koruma saÄlanacak Åekilde organize edilir. ÇalıÅanların saÄlık ve güvenliÄini tehlikeye atmamak için iÅyerindeki tehlikeli veya atık maddeler uzaklaÅtırılır veya kontrol altında tutularak iÅyerinin her zaman düzenli bir durumda olması saÄlanır.

1.1.2. ÇalıÅma mahalleri, çalıÅanların iÅlerini kolayca yapabilmeleri için ergonomik esaslara uygun Åekilde tasarlanır ve kurulur.

1.1.3. Ä°Åyerleri, muhtemel çevre Åartlarına dayanabilecek Åekilde tasarlanır, inÅa edilir, kurulur, iÅletilir, kontrol edilir ve bakımı yapılır. Ä°Åyerlerinin, kullanım amacına uygun yapıda ve saÄlamlıkta olması saÄlanır.

1.1.4. ÇalıÅma mahallinde çalıÅanın yalnız çalıÅması durumunda, uygun gözetim yapılır.

1.1.5. Ä°Åyerinin varsa ocaÄını da kapsayacak Åekilde gerekli haberleÅme ve iletiÅim, uygun yollarla saÄlanır.

1.1.6. Ä°Åyerlerinde çalıÅanlara dair kayıtlar tutulur. OcaÄa giriÅ ve çıkıÅlar ile çalıÅanların bulunduÄu yerler belirtilerek kayıt altına alınır.

1.1.7. Ocak yönetimince yazılı izin verilmemiÅ kimseler ocaÄa giremezler. Yazılı izin almıŠolanlar ise, ocaÄa ancak yetkili bir çalıÅanın eÅliÄinde girebilirler.

1.1.8.  Bu Yönetmelikte öngörülen kayıtların tutulmasından ve saklanmasından iÅveren sorumludur.

1.2. Her iÅyerinde iÅveren tarafından atanmıÅ, çalıÅmanın devam ettiÄi sürece görev yapacak, yeterli beceri ve uzmanlıÄa sahip sorumlu kiÅi veya kiÅiler bulunur. Yeterli beceri ve uzmanlıÄa sahip olmak Åartıyla iÅyeri için bu sorumluluÄu iÅverenin kendisi üstlenebilir.

1.3. Gözetim ve denetim

1.3.1. Yapılan tüm çalıÅmalarda, çalıÅanların saÄlık ve güvenliÄinin korunmasının saÄlanması için iÅverence atanan, yeterli beceri ve uzmanlıÄa sahip kiÅiler tarafından gerekli gözetim ve denetim yapılır. SaÄlık ve güvenlik dokümanında, gerekli görülmesi halinde çalıÅılan yerler gözetim yapan kiÅi tarafından her vardiyada en az bir defa kontrol edilir. Yeterli beceri ve uzmanlıÄa sahip olmak Åartıyla yukarıda belirtilen gözetim görevini iÅverenin kendisi üstlenebilir.

          1.3.2. Tek vardiyayla çalıÅılan iÅyerlerinde veya tatil gibi güvenliÄi riske sokacak kadar ara verilmesinden sonra, çalıÅanlar ocaÄa girmeden ve herhangi bir faaliyete baÅlanmadan önce, sorumlu kiÅiler tarafından ocaÄın her yeri saÄlık ve güvenlik yönünden denetlenir; çalıÅamaya uygun Åartların varlıÄı tespit edilmeden ocaÄa girilmesine izin verilmez.

1.4. Her iÅyerinde kendilerine verilen iÅi yapabilmek için gerekli beceri, tecrübe ve eÄitime sahip yeterli sayıda kalifiye çalıÅan bulundurulur.

1.5. ÇalıÅanlara saÄlık ve güvenliklerini saÄlayabilmeleri için yeterli bilgi, talimat ve eÄitim verilir ve bu eÄitimler tekrarlanır. Ä°Åveren, çalıÅanlara verilen talimatların kendilerinin ve diÄer çalıÅanların saÄlık ve güvenliklerini tehlikeye atmalarını önleyecek Åekilde kolay anlaÅılır olmasını saÄlar.

1.6. Her iÅyeri için çalıÅanların saÄlık ve güvenliklerinin korunması, patlayıcı maddelerin taÅınması, depo edilmesi ve iÅ ekipmanlarının güvenli bir Åekilde kullanılması için gerekli kuralları belirleyen yazılı talimatlar hazırlanır. Bu talimatlar, acil durum ekipmanlarının kullanımına ve iÅyerinde veya iÅyeri yakınındaki herhangi bir acil durumda nasıl hareket edileceÄine iliÅkin bilgileri de kapsar.

1.7. Güvenli çalıÅma yöntemleri: Her iÅyerinde ya da her iÅte güvenli çalıÅma yöntemleri uygulanır. Tesis, tahkim ve onarım iÅleri yapacak olanlar için gerekli güvenlik tedbirleri alınır.

1.7.1. Ocakların girilmesi yasaklanan kısımları, uyarı levhalarıyla belirtilir. Bu levhalar, tüm çalıÅanlar tarafından kolayca görülecek ve anlaÅılacak biçimde hazırlanır ve yerleÅtirilir.

1.7.2. Muhtemel istenmeyen bir durumda kolayca fark edilemeyecek veya yardıma gidilemeyecek yerler ile kuyu içinde yapılan tesis, tahkim ve onarım iÅlerinde çalıÅanlar tek baÅına çalıÅtırılamaz.         

1.8. SaÄlık ve güvenlik dokümanı

1.8.1. Bu YönetmeliÄin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi hükmü saklı kalmak kaydı ile iÅveren, hem olaÄan hem de olaÄanüstü durumlarda çalıÅanların saÄlık ve güvenliÄini korumak üzere alınması gerekli tüm tedbirlerin saÄlık ve güvenlik dokümanında yer almasını saÄlar.

1.8.2. SaÄlık ve güvenlik dokümanı düzenli olarak güncelleÅtirilir ve denetim için iÅyerinde bulundurulur. Ä°Åyerindeki çalıÅmalar saÄlık ve güvenlik dokümanına uygun olarak yürütülür.

 1.9. SaÄlık ve güvenlik dokümanında, gerekli görülmesi halinde, hem tehlikeli iÅlerin yapılmasında hem de diÄer iÅlerle etkileÅmesi sonucu ciddi tehlikelere neden olabilecek rutin iÅlerin yapılmasında bir çalıÅma izin sistemi uygulanır. Yapılacak iÅten önce, iÅ sırasında ve iÅ bitiminde uyulacak Åartları ve alınacak tedbirleri belirten çalıÅma izni, çalıÅmaya baÅlanmadan önce yetkili bir kiÅi tarafından yazılı olarak verilir.

1.10. Ä°Åveren, iÅ saÄlıÄı ve güvenliÄi yönetim sistemi dahil olmak üzere çalıÅanların saÄlıÄını ve güvenliÄini korumak için alınan tedbirleri, bu YönetmeliÄe uygunluÄunu saÄlamak için, düzenli aralıklarla gözden geçirir.

2. Mekanik ve elektrikli ekipman ve tesisatlar

2.1. Genel

2.1.1. Mekanik ve elektrikli ekipmanın seçimi, kurulması, uygun yerlere yerleÅtirilmesi, hizmete alınması, iÅletilmesi ve bakımında, çalıÅanların saÄlık ve güvenliÄi için, bu Yönetmelik hükümleri ile 3/3/2009 tarihli ve 27158 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Makina Emniyeti YönetmeliÄi (2006/42/AT) ile 25/4/2013 tarihli ve 28628 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ä°Å Ekipmanlarının Kullanımında SaÄlık ve Güvenlik Åartları YönetmeliÄi hükümleri dikkate alınır. Gazların, buharların veya buharlaÅabilen sıvıların alev alarak tutuÅması sonucu yangın veya patlama riski olan bir ortamda kullanılacak iÅ ekipmanları, bu tür ortamlarda kullanmaya uygun özellikte olmalıdır. Ä°Å ekipmanları, gerektiÄinde uyumlaÅtırılmıŠulusal standartlara sahip, uygun koruma tertibatları ve arıza durumunda ekipmanın güvenli kalmasını saÄlayacak sistemler ile donatılır.

2.1.2. Ä°Åyerinde, elektrik Åebekesini ve Åebekedeki sabit aygıt ve tesislerin yerlerini gösteren, ölçekli, ayrıntılı ve güncel bir plan bulundurulur. Yetkisiz kimselerin elektrik aygıtlarını almasının ve kullanmasının yasak olduÄunu, yangın anında yapılacak iÅleri, elektrik devresini kesmekle görevli kiÅilerle haberleÅme biçimini ve gerekli diÄer bilgilerikapsayan talimatlar hazırlanır ve uygun yerlere asılır.

2.1.3. Elektrik tesisleri, uygun ölçü, kontrol, gösterge, uyarı ve kumanda aygıtlarıyla donatılır.

2.1.4. Elektrikli aygıtlar, çevrenin sıcaklıÄı da hesaba katılarak, önceden tespit edilmiÅ en yüksek sıcaklıkta çalıÅabilecek biçimde kurulur ve kullanılır.

2.1.5. GerektiÄinde kullanılmak üzere, uygun yerlere, herhangi bir Åebeke kısmının akımını tamamen kesecek devre kesicileri yerleÅtirilir.

2.1.6. Yeraltı ocaklarında kullanılacak ekipman ve tesisatlar ile bu tip madenlerin grizu gazı ve/veya yanıcı tozlar tarafından muhtemel tehlike oluÅturabilecek yerüstü tesislerinde kullanılan parçalar 30/12/2006 tarihli ve 26392 4 üncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Muhtemel Patlayıcı Ortamda Kullanılan Teçhizat ve Koruyucu Sistemler ile Ä°lgili Yönetmelik (94/9/AT)’te belirtilen I. Grup Teçhizat kategorisine uygun olmalıdır.

2.1.7. ÇalıÅma gerilimi 42 voltun üzerinde ise, elektrik kaçaÄı yapabilecek elektrikli aygıtlar ve madeni kısımlar, topraklamayla güvenlik altına alınır. Ocak içi Åebekesine ve buna baÄlı devrelere ait topraklama iletkenlerinde kesiklik veya kopukluk bulunmayacak; kablo ekleme kutuları veya baÅlıklarında, güvenli biçimde köprüleme yapılır. BaÄlantı yerlerinde boya, oksit ve pas nedeniyle topraklama direncinin yükselmesine izin verilmez.

2.1.8. Elektrik tesisatıyla ilgili mevzuat, baÅka bir topraklama sistemine izin vermedikçe, ocak içi Åebekesinin herhangi bir noktasındaki topraklama, ancak ocak dıÅındaki bir topraklama tesisiyle birleÅtirilerek yapılabilir.

2.2. AÅırı güçlere karÅı koruma

2.2.1. Yeraltındaki tesis ve aygıtları, gerilimin aÅırı yükselmelerine karÅı korumak amacıyla, yerüstünde gerekli yerlere parafudr vb. koruyucular yerleÅtirilir.

2.2.2. Her Åebeke ve devredeki akımın nominal deÄeri üstüne çıkmasına karÅı gerekli otomatik koruma aygıtları (devre kesiciler) kullanılır.

2.2.3. Devre kesiciler, baÄlı oldukları devrelerin akımını güvenlikle ve süratle kesebilecek biçimde seçilmiÅ olmalıdır. Devre kesiciler, devreyi otomatik olarak kestiklerinde, kendi kendilerine tekrar kapanmayacak özellikte olmalı ve dıŠetkilere karÅı korunmalıdır.

2.3. Deney ve kontrol aletleri, normal kullanıÅları sırasında tehlike meydana getirmeyecek biçimde yapılmıŠolmalıdır.

2.4. Yapılan kontrol ve deneylerde tehlike meydana getirecek biçimde hasara uÄramıŠveya bozulmuÅ oldukları görülen kablolar, derhal onarıma alınır veya saÄlamlarıyla deÄiÅtirilir. Hasara uÄramıŠveya bozulmuÅ kablolar, esaslı biçimde onarılıp kontrol edilmedikçe tekrar kullanılamaz.

2.5. Mekanik iÅ ekipmanları ve tesisler, saÄlam, kusursuz ve kullanım amacına uygun olmalıdır. Elektrikli ekipmanların ve tesislerin gücü ve boyutları, kullanım amacına uygun olmalıdır. Mekanik ve elektrikli iÅ ekipmanları ile tesisat tehlike meydana getirmeyecek Åekilde kurulur ve korunur.

           2.6. Tehlike meydana getirebilecek uzaktan kumandalı makinaların üzerine, uyarı levhaları konur ve bunlar, durdurma düzenleriyle donatılır.

2.7. Her türlü elektrik kullanımı ve elektrik tesisatının iÅletilmesiyle ilgili olarak, bu Yönetmelik hükümleri yanında ilgili diÄer mevzuat hükümleri de uygulanır.

3. Bakım ve onarım

3.1. Mekanik ve elektrikli ekipmanlar ile tesislerin kontrolü, bakımı ve gerektiÄinde testlerinin düzenli bir Åekilde yapılmasını saÄlayacak uygun bakım planı yapılır. Ekipmanların ve tesislerin bütün kısımlarının kontrol, bakım, onarım ve testleri yetkili kiÅiler tarafından yapılır. Bakım ve onarımdan sonra, ekipman ve tesisler kullanıma alınmadan önce kontrol edilir. Yapılan kontrol ve testlerle ilgili kayıt tutulur ve bu kayıtlar uygun Åekilde saklanır.

3.2. Güvenlik ekipmanları ve makinaların koruyucu düzenleri her zaman kullanıma hazır ve çalıÅır durumda bulundurulur ve düzenli aralıklarla kontrol edilir. Bu ekipmanların bakımı yapılan iÅ dikkate alınarak yapılır.

4. Kuyuların Kontrolü

4.1. Sondaj kuyusu açılması iÅlemleri sırasında kullanılmak üzere püskürme ve yeraltında bulunan zehirli ve patlayıcı gazların yayılması gibi risklerden korunmak için uygun kontrol ekipmanı bulundurulur. Bu ekipmanların daÄılımında, açılan kuyular ve yürütülen iÅlemler dikkate alınır.

4.2. Petrol, doÄal gaz, jeotermal ve kaya gazı sondajlarında mutlaka kuyu kontrol donanımları bulundurulması zorunludur. Bu donanımlar her kuyu için kurulur ve bu donanımların çalıÅır durumda olması saÄlanır. Gaz ve sıvı püskürme ihtimali bulunan diÄer sondaj kuyularında da kurulur ve iÅletilir.

4.3. Sondaj kuyusu açılması iÅlemleri sırasında kullanılmak üzere, püskürme gibi risklerden korunmak için uygun kontrol ekipmanı ve gerektiÄinde kuyuyu susturmak amacıyla sondaj çamurunu aÄırlaÅtırmak için bant vb. malzemeleri bulundurulur. Bu ekipmanların ve malzemelerin daÄılımında, açılan kuyular ve yürütülen iÅlemler dikkate alınır.

5. Patlama riski, yangın tehlikesi ve zararlı ortam havasına karÅı korunma

5.1. Genel

5.1.1. Ortam havasında saÄlıÄa zararlı ve/veya patlayıcı maddelerin bulunup bulunmadıÄının tespit edilmesi ve bu maddelerin konsantrasyonunun ölçülmesi için gerekli tedbirler alınır. SaÄlık ve güvenlik dokümanında gerekli görülmesi halinde, elektrikli tesisatlar ve içten patlamalı motorların gücünü otomatik olarak kesen aygıtlar, belirlenmiÅ yerlerdeki gaz birikimlerini otomatik ve devamlı olarak ölçen kontrol aygıtları ve otomatik alarm sistemleri saÄlanır. Otomatik ve mekanik ölçüm sonuçları saÄlık ve güvenlik dokümanında öngörüldüÄü Åekilde kayıt altına alınır ve saklanır.

5.1.2. Yangın veya patlama tehlikesi bulunan ortamlarda tütün ve tütün ürünlerinin içilmesine izin verilmez. Bu tür ocaklara sigara, pipo, puro, kibrit, çakmak vb. madde ve malzemeler sokulmaz. Yangın çıkması veya patlama meydana gelmesine karÅı yeterli tedbir alınmadıÄı sürece, açık alev kullanılması ve kıvılcım çıkarabilecek veya tutuÅmaya neden olabilecek herhangi bir tutuÅturucu kaynakla çalıÅma yapılması yasaklanır.

5.2. Patlama risklerinden korunma

5.2.1. Patlayıcı ortam oluÅmasına ve birikmesine karÅı gerekli tüm tedbirler alınır.

5.2.2. Patlama riski bulunan yerlerde, patlayıcı ortamın tutuÅmasını önlemek için gerekli tüm tedbirler alınır.

5.2.3. Alınması gerekli tedbir ve kullanılacak ekipmanı ayrıntılı olarak belirten patlamayı önleme planı hazırlanır.

5.3. Zararlı ortam havasından korunma

5.3.1. Zararlı maddelerin ortam havasına karıÅtıÄı veya karıÅabileceÄi yerlerde;

a) Zararlı maddelerin çıkıÅının kaynaÄında engellenmesi,

b) KaynaÄından emilmesi veya uzaklaÅtırılması,

c) Bu maddelerin ortam havasındaki yoÄunluÄunun azaltılması,

gibi tedbirler alınarak çalıÅanların risk altında olması önlenir. Bu tedbirlerle ilgili uygulanan sistem, çalıÅanların risk altında olmasını önleyecek Åekilde ve zararlı maddeleri ortam havasından uzaklaÅtıracak kapasitede olmalıdır.

5.3.2. ÇalıÅanların, ortam havasında bulunan tozun zararlı etkilerinden korunması için bu Yönetmelik hükümleri ile beraber Bakanlıkça çıkarılan tozla mücadeleyle ilgili mevzuat hükümleri de dikkate alınır.

5.3.3. 2/7/2013  tarihli ve 28695 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan KiÅisel Koruyucu Donanımların Ä°Åyerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik hükümleri saklı kalmak kaydı ile çalıÅanların zararlı ortam havasına maruz kalabilecekleri yerlerde yeterli sayıda uygun solunum ve canlandırma ekipmanı bulundurulur. Bu yerlerde bu ekipmanı kullanabilecek eÄitime sahip yeterli sayıda çalıÅan bulunur. Bu ekipman uygun yerlerde saklanır ve korunur.

5.3.4. Ortam havasında zehirli gazların bulunduÄu veya bulunabileceÄi yerlerde, alınan tedbirler ve mevcut koruyucu donanımla ilgili detayları kapsayan bir koruma planı hazır bulundurulur.

5.4. Yangından korunma

5.4.1. SaÄlık ve güvenlik dokümanında belirlenmiÅ olan kaynaklardan yangının baÅlaması ve yayılmasına karÅı iÅyerlerinin planlanması, kurulması, donatılması, iÅletmeye alınması, iÅletilmesi ve bakımında gerekli tedbirler alınır. Yangınla hızlı ve etkili mücadele için gerekli tertibat hazırlanır. Yangın çıkma ihtimali bulunan yerler yaÄ, kükürt, kömür tozu vb. kolay yanabilecek maddelerden temizlenir.

5.4.2. Ä°Åyerleri, uygun yangın söndürme ekipmanları ve gereken hallerde yangın detektörleri ve alarm sistemleri ile donatılır.

5.4.3. Otomatik olmayan yangın söndürme ekipmanları, kolay ulaÅılabilir ve kullanılabilir olmalı ve gerektiÄinde zarar görme ihtimaline karÅı korunmalıdır.

5.4.4. Bu YönetmeliÄin 5, 6, 7 ve 8 inci maddelerinde belirtilen hükümler gereÄince, yangından korunma, yangın baÅlangıcını ve yayılmasını tespit ve yangınla mücadele konusunda alınacak tedbirlerle ilgili detayları kapsayan yangından korunma planı çalıÅılan yerlerde bulundurulur.

5.4.5. Yangınla mücadele ekipmanları, 11/9/2013  tarihli ve 28762 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan SaÄlık ve Güvenlik Ä°Åaretleri YönetmeliÄi hükümlerine uygun Åekilde iÅaretlenir. Bu iÅaretler uygun yerlere konur ve kalıcı olur.

5.4.6. KendiliÄinden yanmaya elveriÅli madenlerde, bekleme barajları dahil olmak üzere gerekli tedbirler alınır ve bu madenlerde 1.3.1 numaralı madde gereÄince denetimler yapılır. Barajların açılmasında gerekli güvenlik tedbirleri alınır. Bu barajlar hazırlanacak olan planlarda gösterilir.

6. Patlayıcı maddeler ve ateÅleyiciler

6.1. Patlayıcı maddelerin ve ateÅleyicilerin depolanması, taÅınması ve kullanılması, sadece bu konuda yetkili ve ehil kiÅiler tarafından yapılır. Bu iÅler, çalıÅanlar için risk oluÅturmayacak Åekilde organize edilir ve yürütülür.

6.2. Ä°Åletmelerin yapısına uygun nitelikte patlayıcı maddeler ve kapsüller kullanılır. Patlayıcı maddeleri yeterlilik belgesine sahip ateÅleyicilerden baÅkasının almasına ve ateÅlemesine izin verilmemelidir.

6.3. Yeraltındaki patlayıcı madde depoları, bir patlama halinde, çalıÅanların çalıÅtıÄı yerlere, yollara ve ana havalandırma yoluna zarar vermeyecek ve çalıÅanlar için tehlike oluÅturmayacak uzaklıkta, çatlak ve göçük yapmayacak, olabildiÄince su sızdırmayacak, alt ve üst kattaki çalıÅmalara zarar vermeyecek ve çalıÅmalardan zarar görmeyecek bir yerde olmalıdır. Patlayıcı madde depolarının yakınında çalıÅma yapılırken,  yangın ve patlamaya neden olunmaması için saÄlık ve güvenlik tedbirleri alınır ve hiçbir tutuÅturucu kaynakla çalıÅma yapılmaz. 50 kilogramdan az patlayıcı madde bulunan depolara ana yoldan 90 derecelik bir, daha çok patlayıcı madde bulunan depolara 90 derecelik iki dirsek oluÅturan yolla girilmeli ve patlayıcı madde deponun son kısmına konulmalıdır. Bir patlama olasılıÄına karÅı, patlayıcı madde depolarının karÅısına, dirseklerden en az üç metre derinlikte hız kesici cepler yapılmalıdır. Yeraltı deposunda, sıcaklıÄın 8 dereceden aÅaÄı ve 30 dereceden yukarı olmaması saÄlanır. Patlayıcı madde daÄıtımı, depo çıkıÅındaki özel bir cepte yapılır ve buralarda statik elektrik boÅalmasına karÅı gereken tedbirler alınır.

6.4. Patlayıcı maddeler özel sandıklar içinde taÅınır ve bu sandıkların içine baÅka bir madde konulamaz. Kapsüllerle diÄer patlayıcı maddeler aynı kap içinde bir arada bulundurulamaz ve taÅınamaz.

6.5. AteÅleyici, manyeto ve sandıkların anahtarlarını kendi üzerinde bulundurur. AteÅleyicinin vücudundaki statik elektriÄin boÅaltılması için gerekli tedbirler alınır. Bir kiÅinin taÅıyabileceÄi patlayıcı madde miktarı 10 kilogramı geçemez.

6.6. Patlayıcı madde depolarında, patlayıcı madde ve bu maddelerin tüketim kaydı tutulur.

6.7. Patlayıcı madde laÄım deliÄi iyice temizlendikten ve gerekli hallerde yastık maddesi yerleÅtirildikten sonra doldurulur ve sıkılandıktan sonra ateÅlenir. Sıkılama maddesinin boyu 40 santimetreye kadar olan kartuÅlar için 35 santimetredir. Fazla her kartuÅ için, kartuÅ boyunun yarısı kadar, sıkılama maddesi eklenir. Patlayıcı maddenin boyu, delik derinliÄinin yarısını geçemez. Artan boÅluk, sıkılama maddesiyle doldurulur. Sorumlu kiÅiler, sıkılama madde ve gereçlerini ateÅleme yerinin yakınında bulundururlar. LaÄım deliklerinin doldurulması ve sıkılanması, bizzat ateÅleyici veya onun gözetim ve sorumluluÄu altında bu konuda deneyimli usta veya çalıÅan tarafından yapılır. KartuÅlar laÄım deliklerine Åekillerinin bozulmamasına özen gösterilerek zorlanmadan sokulur. Sıkılama iletken olmayan özel çubuklarla yapılır. Fitiller ve kapsüller özel kapsül pensesiyle sıkıÅtırılır. Kapsüller kartuÅlara ateÅleme yapılacaÄı sırada yerleÅtirilir ve laÄım delikleri ancak ateÅlenecekleri zaman doldurulur.

6.8. Kapsül tellerinin uçlarının temizlenmesi, birbirlerine ve ateÅleme tellerine baÄlanması ve ateÅlenmesi iÅini bizzat ateÅleyici yapar. LaÄım atılacak yeri en son ateÅleyici terk eder. BeÅten çok laÄımın aynı zamanda ateÅlenmesi seri halinde elektrikle yapılır. Yanıcı ve parlayıcı gazlar bulunan tozların yanması ve patlaması tehlikesi olan ocaklarda, fitille ateÅleme yapılamaz.

6.9. Elektrikli kapsülle ateÅleme yapılan yerlerde laÄım deliklerine teknik amonyum nitratın doldurulmasında kullanılan pnömatik ve mekanik araçlar uygun biçimde topraklanır. Doldurulacak laÄım sayısı, elektrikli ateÅleme aracının patlatabileceÄi kapsül sayısının yarısını geçemez. AteÅlemeden önce, bütün baÄlantılar gözden geçirilir ve özel ölçüm aygıtları ile devre kontrolü yapılır.

6.10. Gerekli çevre güvenliÄi alınmadan ateÅleme yapılmaz.

6.11. LaÄım atıldıktan sonra, elektrikli ateÅlemede en az 5 dakika, fitil veya benzeri ateÅlemede 1 saat geçmeden ve yetkili kimseler tarafından dikkatle muayene edilip tehlike kalmadıÄı bildirilmedikçe ateÅleme alanına kimsenin girmesine izin verilmez. LaÄım deliÄinde patlamamıŠpatlayıcı maddenin kaldıÄı veya bundan kuÅkulanıldıÄı takdirde, ortamın güvenliÄi saÄlanıncaya kadar ateÅleme alanına kimse giremez. PatlamamıŠpatlayıcı madde artıkları, bir sorumlu kiÅinin gözetiminde, mümkünse o laÄımı delen çalıÅan tarafından, patlamamıŠlaÄım deliÄinin en az 30 santimetre yakınında, ona paralel baÅka bir delik delinip doldurularak ateÅlenir. Delinme, doldurulma, ateÅleme ve pasanın kaldırılması sırasında, çalıÅma alanında, görevlilerden baÅkasının bulunması yasaktır. PatlamamıŠkartuÅ ve kapsüller bulunması ihtimaline karÅı, pasalar elle kaldırılır ve kartuÅ ve kapsüller aranır; bulunamadıÄı takdirde, bu pasanın doldurulduÄu araba, katarlara baÄlanmaz. Bu arabaların üzerine tehlike iÅareti konur; güvenlik tedbirleri altında tek olarak ocak dıÅına çıkarılır; dikkatle boÅaltılır ve bulunacak patlayıcı maddeler ambara teslim edilir. AteÅleyici, laÄım deliÄinde kalan patlamamıŠpatlayıcı maddeleri zararsız hale sokamazsa, bacadaki çalıÅmayı durdurur; kendisinden sonraki vardiya ateÅleyicisine durumu bildirerek bacayı teslim eder ve sorumlu kiÅilere gerekli bilgileri bizzat verir.

6.12. Patlayıcı maddelere iliÅkin yönerge: Patlayıcı maddelerin taÅınması ve depo edilmesine iliÅkin esaslar hususunda, ilgili mevzuat hükümlerinin de göz önünde tutulduÄu ve aÅaÄıdaki ayrıntıları kapsayan bir yönerge hazırlanır. Bu Yönergede;

a) Patlayıcı madde depolarının yerini gösterir planlar,

b) AteÅleyiciler ile patlayıcı madde depolarına girmeye yetkili çalıÅanların listesi,

c) Patlayıcıları nem, bozulma ve donmaya karÅı korumak için alınacak tedbirler,

ç) Patlayıcı madde tüketim planı,

d) Tecrit (ayırma) tedbirleri,

e) Havalandırma,

f) Patlama ve yangına karÅı alınacak tedbirler,

g) Yangın halinde gaz ve dumanların boÅaltılması,

Ä) Patlayıcı maddelerin taÅınmasına dair kuralları,

ile ilgili hususlar yer alır.

7. Kimyasal ve radyoaktif maddeler

7.1. Kimyasal maddelerin kullanıldıÄı çalıÅmalarda çalıÅanların saÄlıÄı ve güvenliÄinin saÄlanması için, bu Yönetmelik hükümleri ile 12/8/2013 tarihli ve 28733 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kimyasal Maddelerle ÇalıÅmalarda SaÄlık ve Güvenlik Tedbirleri Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınır.

7.2. Radyoaktif maden ve minerallerin arama, üretim ve çıkarılmasıyla ilgili çalıÅmalarda bunların zararlı etkilerini giderici önleyici ya da koruyucu tedbirler alınır.

8. UlaÅım yolları

8.1. ÇalıÅma yerlerine güvenli bir Åekilde ulaÅabilmek ve acil bir durumda hızlı ve güvenli bir Åekilde bu yerleri terk edebilmek için ulaÅım yolları saÄlanır.

8.2. Merdivenler, yükleme platform ve rampaları dahil bütün ulaÅım yolları, yayalar veya araçlar için kolay, güvenli ve uygun geçiÅi saÄlayacak, uygun eÄimde ve yakınındaki çalıÅanları tehlikeye düÅürmeyecek Åekilde hesaplanır, boyutlandırılır ve yapılır.

8.3. Yayaların kullandıÄı ve/veya araçlarla malzeme taÅımada kullanılan yollar, kullanıcı sayısına ve iÅyerinde yapılan iÅin özelliÄine uygun boyutlarda olmalıdır.  Madenin üretim yöntemi ve teknik özellikleri göz önünde bulundurularak çalıÅanların çalıÅma yerlerine ulaÅmaları için gerekli teçhizat, donanım ve araç saÄlanır. Malzeme taÅınan yollarda yayalar için yeterli güvenlik mesafesi bırakılır.

8.4. Araç trafiÄine açık yollar ile kapılar, yaya geçiÅ yolları, koridorlar ve merdivenler arasında yeterli mesafe bulunur.

8.5. ÇalıÅanların korunması amacıyla araç yolları ve geçiÅler açıkça iÅaretlenir ve yeterli düzeyde aydınlatılır.

8.6. ÇalıÅma sahasında motorlu taÅıtlar ve araç trafiÄinin bulunması durumunda, trafik kurallarına uygun düzenleme yapılır.

8.7. Yaya yolları ve taÅıma yolları dahil tüm ulaÅım yollarında gidiÅ geliÅi zorlaÅtırıcı engeller ve malzeme döküntüleri bulunmaması saÄlanır.

9. TaÅıma ile ilgili hususlar

9.1. Kurtarma iÅleri gibi özel durumlar hariç olmak üzere çalıÅanlar sadece insan taÅımak için imal edilmiÅ araçlarla taÅınır. Bu taÅıtlarda gerekli hız limitleri belirlenerek bu limitlere uyulması saÄlanır ve bu taÅıtlar saÄlık ve güvenlik açısından uygun durdurma tertibatıyla donatılır.

9.2. Ocakta kullanılan tüm mobil ekipmanlar görünürlüÄü ve hareket yönünün ayırt edilmesini saÄlayacak gerekli iÅaret lambalarıyla donatılır. Lokomotiflerin önünde beyaz veya sarı, son arabanın arkasında da kolay görülür kırmızı bir iÅaret lambası bulundurulur.

9.3. Konveyörlerin tehlikeli kısımları, özellikle baÅ ve kuyruk tamburları, uygun ve güvenlikli bir koruyucu altında bulundurulur. Konveyörlerin eÄimi, konveyörler üzerinde taÅınan madde veya malzemenin kayması sonucu tehlike meydana getirebilecek derecedeyse, bu tehlikeyi önleyecek özel tedbirler alınır.

9.4. Konveyörler, makiniste iÅaret vermek üzere iÅaretleÅme araçlarıyla veya herhangi bir noktada durdurabilecek bir düzenle donatılır. Bu araçlar çalıÅırken bir sorumlunun sürekli gözetimi altında bulundurulur.

9.5. UyumlaÅtırılmıŠulusal standartlara ve yapılan iÅe uygun taÅıyıcı halatlar kullanılır. Halatlar ve halat tellerinin uygun testleri yapılır. Halatlar ve halat telleri, her kullanım öncesinde kontrol edilir ve periyodik olarak bakımları yapılır.

10. Açık alandaki çalıÅmalar

10.1. Ä°Åyerindeki açık çalıÅma yerleri, yollar ve çalıÅanların kullandıÄı diÄer açık alanlar yaya ve araç trafiÄinin güvenli bir Åekilde yapılmasını saÄlayacak Åekilde düzenlenir.

10.2. Açık çalıÅma alanları gün ıÅıÄının yeterli olmadıÄı hallerde uygun Åekilde aydınlatılır.

10.3. Açık alanda yapılan çalıÅmalarda aÅaÄıdaki düzenlemeler yapılır:

a) ÇalıÅanlar, olumsuz hava koÅullarına ve gerekli hallerde cisim düÅmelerine karÅı korunur.

b) Gürültü, gaz, buhar, toz veya güneÅ gibi dıŠetkilerin olumsuz sonuçlarından çalıÅanların korunması saÄlanır.

c) ÇalıÅanlar, herhangi bir tehlike durumunda iÅyerini hemen terk edebilmeli veya kısa sürede yardım alabilmelidir.

ç) ÇalıÅanların kaymaları veya düÅmeleri önlenir.

11. Tehlikeli alanlar

11.1. Tehlikeli alanlar açıkça görülebilir Åekilde iÅaretlenir ve gerekli olduÄu durumlarda etrafı engellerle çevrilir.

11.2. Yapılan iÅin özelliÄi nedeniyle malzeme veya çalıÅanların düÅmesi dahil risk bulunan tehlikeli alanlara, görevli olmayan kiÅilerin girmesi uygun araç ve gereçlerle engellenir.

11.3. Merdivenler ve yüksekte çalıÅma gerektiren yerlerde çalıÅanların güvenliÄini saÄlamak üzere gerekli bütün tedbirler alınır.

11.4. Tehlikeli alanlara girme yetkisi olan kiÅilerin korunması için uygun tedbirler alınır.    

11.5. Silo ve kuyu gibi yerlere gerekli güvenlik tedbirleri alınarak girilir. Dik damarlardaki çalıÅma yerlerinde parça düÅmelerine karÅı gerekli güvenlik tedbirleri alınır. LaÄım atılmaları vb. nedenlerle çalıÅmaların durdurulup çalıÅanların dıÅarıya çıkarıldıÄı hallerde, kuyu denetlenerek saÄlık ve güvenlik yönünden yeterli olduÄu tespit edilmeden hiç kimsenin kuyuya inmesine izin verilmez.             

11.6. Ocaklara kesici ve yaralayıcı alet, silah veya alkollü içki sokulamaz.     

12.Yeraltı ve yüzey suları

12.1 Ä°Åletmelerin yeraltı ve yerüstü çalıÅmalarında suların meydana getireceÄi tehlikelere karÅı gerekli saÄlık ve güvenlik tedbirleri alınır.

13. KaçıŠyolları ve imdat çıkıÅları

13.1. Herhangi bir tehlike durumunda, tüm çalıÅanların iÅyerini derhal ve güvenli bir Åekilde terk edebilmeleri için gerekli tedbirler alınır.

13.2. Acil çıkıŠyolları doÄrudan dıÅarıya veya güvenli bir alana veya toplanma noktasına veya tahliye noktasına açılır ve çıkıÅı önleyecek hiçbir engel bulunmaz.

13.3. Acil çıkıŠyollarının ve kapılarının sayısı, boyutları ve yerleri yapılan iÅin niteliÄine, iÅyerinin büyüklüÄüne ve çalıÅanların sayısına uygun olması saÄlanır.

13.4. Acil çıkıŠkapıları dıÅarıya doÄru açılır. Acil çıkıŠkapıları; acil durumlarda çalıÅanların hemen ve kolayca açabilecekleri Åekilde olur.

13.5. Acil çıkıŠkapıları kilitli olmaz. Acil çıkıŠyolları ve kapıları ile buralara açılan yol ve kapılarda çıkıÅı zorlaÅtıracak hiçbir engel bulundurulmaz.

13.6. Aydınlatılması gereken acil çıkıŠyolları ve kapılarında elektrik kesilmesi halinde yeterli aydınlatmayı saÄlayacak yedek aydınlatma sistemi bulunur.

13.7. Acil çıkıŠyolları ve kapıları SaÄlık ve Güvenlik Ä°Åaretleri YönetmeliÄine uygun Åekilde iÅaretlenir.

14. Arama, kurtarma ve tahliye

14.1. Ä°Åyerlerinde Acil Durumlar Hakkında YönetmeliÄe uygun olarak, çalıÅanlar herhangi bir acil durumda nasıl davranmaları gerektiÄi konusunda eÄitilirler. Arama, kurtarma ve tahliye konusunda yeterli sayıda destek elemanı görevlendirilir. Ä°Åyerlerinde Acil Durumlar Hakkında YönetmeliÄin 11 inci maddesinin birinci fıkrası kapsamında destek elemanı görevlendirme zorunluluÄunun 10’dan az olduÄu ve çalıÅan sayısının da 10’dan az olduÄu ocaklarda en az 10 çalıÅanın konu ile ilgili eÄitim alması saÄlanır. Arama, kurtarma ve tahliye için kullanılacak ekipmanlar, kolayca ulaÅılabilecek uygun yerlerde kullanıma hazır durumda bulundurulur ve SaÄlık ve Güvenlik Ä°Åaretleri YönetmeliÄine uygun olarak iÅaretlenir.

14.2. KaçıÅın zor olduÄu, zaman aldıÄı veya saÄlıÄa zararlı havanın solunabileceÄi veya oluÅabileceÄi yerlerde, temiz hava saÄlayan taÅınabilir solunum cihazları bulundurulur. Bu cihazlar en kısa sürede ve kolaylıkla ulaÅılabilir ve kullanıma hazır Åekilde muhafaza edilir.

             14.3. Yer altı ve yerüstü maden iÅyerlerinde arama, kurtarma ve tahliye ekiplerinin hızlı ve etkili bir Åekilde müdahale edebilmesi için uygun bir kurtarma istasyonu kurulur. Ancak, yarıçapı en çok 50 kilometre olan alan içinde bulunan maden iÅyerleri, merkezi bir yerde, ortaklaÅa bir kurtarma istasyonu kurabilirler. Bu hüküm, aynı iÅyerinin çeÅitli ocakları için de geçerlidir. Ä°Åyerleri, bu istasyonun kuruluÅ ve yönetim giderlerini, çalıÅtırdıkları çalıÅanların sayısına göre aralarında paylaÅırlar.

15. Güvenlik tatbikatları: Ä°Åyerlerinde güvenlik tatbikatları yapılır ve düzenli aralıklarla tekrar edilir. Bu tatbikatların amacı, acil durum ekipmanının kullanılması veya iÅletilmesi dahil acil durumlarda özel görevi bulunan çalıÅanların eÄitim ve becerilerinin kontrol edilmesidir. Görevli çalıÅanlara, uygun yerlerde, bu ekipmanların doÄru bir Åekilde kullanılması veya iÅletilmesi hususunda da tatbikat yaptırılır. Tatbikatta kullanılan bütün acil durum ekipmanı test edilir, temizlenir ve yeniden dolumu yapılır veya yenilenir. Kullanılan bütün taÅınabilir ekipmanlar muhafaza edildikleri yerlerine geri konulur.

16. İlk yardım

16.1. Ä°lk yardım ekipmanları, çalıÅma Åartlarının gerektirdiÄi her yerde bulundurulur ve yapılan iÅin özelliÄine uygun olur. Ä°lk yardım ekipmanları, uygun bir Åekilde iÅaretlenir ve kolay ulaÅılabilir yerlerde bulundurulur.

16.2. Ä°Åyerinin büyüklüÄü, yapılan iÅin niteliÄi ve kaza riskine göre iÅyerinde bir ya da daha fazla ilk yardım odası bulunur. Bu odalarda, kaza halinde yapılacak iÅleri belirten ilk yardım talimatı kolay görülebilecek Åekilde asılır. 

16.3. Ä°lk yardım odaları yeterli ilk yardım malzeme ve ekipmanı ile teçhiz edilir ve sedyeler kolay eriÅilebilir yerlerde bulundurulur. Bu yerler SaÄlık ve Güvenlik Ä°Åaretleri YönetmeliÄine uygun Åekilde iÅaretlenir.

16.4. Ä°lkyardım konusunda 22/5/2002 tarihli ve 24762 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ä°lkyardım YönetmeliÄi esaslarına göre destek elemanı görevlendirilir.

17. DoÄal ve suni aydınlatma

17.1. ÇalıÅanların saÄlık ve güvenliÄi için her iÅyerinin yeteri kadar aydınlık olması saÄlanır.

17.2. ÇalıÅanların saÄlık ve güvenliÄinin korunması için iÅyerlerinin mümkün olduÄunca doÄal ıÅık alması saÄlanır ve hava Åartları göz önünde bulundurularak suni aydınlatma ile donatılır.

17.3. ÇalıÅılan yerlerdeki ve geçitlerdeki aydınlatma tesisatı, çalıÅanlar için risk oluÅturmayacak tipte olur ve uygun Åekilde yerleÅtirilir.

17.4. Aydınlatma sistemindeki herhangi bir arızanın çalıÅanlar için risk oluÅturabileceÄi yerlerde acil ve yeterli aydınlatmayı saÄlayacak yedek aydınlatma sistemi bulunur. Bunun mümkün olmadıÄı durumlarda, çalıÅanlara kiÅisel aydınlatma araçları verilir.

17.5. Aydınlatma tesisatı; iÅlemlerin kontrol ve kumanda edildiÄi alanların, kaçıŠyollarının, yükleme alanlarının ve tehlikeli alanların, sürekli aydınlık olmasını saÄlayacak Åekilde yapılır. Bu aydınlatma, çalıÅmaların sürekli olmadıÄı iÅyerlerinde, çalıÅanların bulunduÄu sürece yapılır.

18. Gürültü, titreÅim ve toz

18.1. ÇalıÅanların, gürültü, titreÅim ve tozun zararlı etkilerinden korunması için 28/7/2013 tarihli ve 28721 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ÇalıÅanların Gürültü Ä°le Ä°lgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik ile 22/8/2013 tarihli ve 28743 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ÇalıÅanların TitreÅimle Ä°lgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik ile beraber Bakanlıkça çıkarılan tozla mücadeleyle ilgili mevzuat hükümleri dikkate alınır.

19. Hafriyat dökme yerleri ve atık sahaları: Hafriyat dökme yerleri, atık yıÄınları ve sahaları ile çöktürme havuzları, saÄlam ve dayanıklı olmalı, çalıÅanların saÄlıÄını ve güvenliÄini tehlikeye düÅürmeyecek Åekilde tasarlanmalı, inÅa edilmeli, iÅletilmeli ve bakımı yapılmalıdır.

20. Sıhhi tesisler

20.1. Soyunma yerleri, elbise dolapları

20.1.1. ÇalıÅmaları sırasında özel iÅ elbiseleri giymek durumunda olan çalıÅanlar için uygun soyunma yerleri saÄlanır. Soyunma yerleri kolaylıkla ulaÅılabilecek yerlerde ve yeterli büyüklükte kurulur ve buralarda oturma yerleri bulunur.

20.1.2. Soyunma odaları yeterince geniÅ olur ve burada her çalıÅan için çalıÅma saatleri içinde elbiselerini koyabilecekleri kilitli dolaplar bulunur. Nemli, tozlu, kirli ve benzeri iÅlerde veya tehlikeli maddelerle çalıÅılan yerlerde, iÅ elbiseleri ile harici elbiselerin ayrı yerlerde saklanabilmesi için, elbise dolapları yan yana iki bölmeli olur veya iki ayrı elbise dolabı verilir. Islak iÅ elbiselerinin kurutulabilmesi için gerekli imkanlar saÄlanır.

20.1.3. Kadınlar ve erkekler için ayrı soyunma yerleri olmalıdır.

20.1.4. Soyunma yeri gerekmeyen iÅyerlerinde çalıÅanların elbiselerini koyabilecekleri uygun bir yer saÄlanır.

20.2. DuÅlar ve lavabolar         

20.2.1. Yapılan iÅin veya saÄlıkla ilgili nedenlerin gerektirmesi halinde çalıÅanlar için uygun duÅ tesisleri yapılır. DuÅlar kadın ve erkek çalıÅanlar için ayrı ayrı olur.

20.2.2. DuÅlar çalıÅanların rahatça yıkanabilecekleri geniÅlikte ve uygun hijyenik Åartlarda olur. DuÅlarda sıcak ve soÄuk akan su bulunur.

20.2.3. DuÅ tesisi gerektirmeyen iÅlerde, çalıÅma yerlerinin ve soyunma odalarının yakınında, gerekiyorsa akar sıcak suyu da bulunan lavabolar bulunur. Lavabolar erkek ve kadın çalıÅanlar için ayrı ayrı olur.

20.3. ÇalıÅma yerlerine, dinlenme odalarına, soyunma yerlerine, duÅ ve yıkanma yerlerine yakın yerlerde yeterli sayıda tuvalet ve lavabo bulunur. Tuvalet ve lavabolar erkek ve kadın çalıÅanlar için ayrı ayrı olur. Yeraltı ocaklarının, bu bölümde sözü edilen sıhhi tesisleri yerüstünde bulunabilir.

21. Yerüstü yardımcı tesislerine iliÅkin özel hükümler

21.1. Ä°Åyerleri, muhtemel çevre Åartlarına dayanabilecek Åekilde tasarlanır, inÅa edilir, kurulur, iÅletilir, kontrol edilir ve bakımı yapılır. Ä°Åyerleri, kullanım amacına uygun yapıda ve saÄlamlıkta olur.

21.2. Zeminler, duvarlar, tavanlar ve çatılar

21.2.1. Ä°Åyerlerinde, taban döÅeme ve kaplamaları saÄlam, kuru ve mümkün olduÄu kadar düz ve kaymaz bir Åekilde olmalı, tehlikeli eÄimler, çukurlar ve engeller bulunmamalıdır. Ä°Åyerinde yapılan iÅin niteliÄi ve çalıÅanların yaptıkları iÅ dikkate alınarak iÅyeri bölümleri ısıya karÅı uygun Åekilde yalıtılır.

21.2.2. Ä°Åyerlerinde, taban döÅeme ve kaplamaları, duvarlar ve tavan, uygun hijyen Åartlarını saÄlayacak Åekilde temizlemeye elveriÅli malzemeden yapılır.

21.2.3. Ä°Åyeri binaları, avlular, geçitler, yollar veya benzeri yerlerde bulunan saydam veya yarı saydam duvarlar ile özellikle camlı bölmeler; güvenli malzemeden yapılır, açık bir Åekilde iÅaretlenir veya çarpma ve kırılmaya karÅı uygun Åekilde korunur.

21.2.4. Yeterli saÄlamlıkta olmayan çatılara çıkılmasına ve buralarda çalıÅılmasına, güvenli çalıÅmayı saÄlayacak ekipman olmadan izin verilmez.

21.3. ÇalıÅma yeri boyutları ve hava hacmi ve çalıÅma yerinde hareket serbestliÄi

21.3.1. ÇalıÅma yerinin taban alanı, yüksekliÄi ve hava hacmi, çalıÅanların rahat çalıÅmaları, saÄlık ve güvenliklerini riske atmadan iÅlerini yürütebilmeleri için yeterli olmalıdır.

21.3.2. ÇalıÅanın iÅini yaptıÄı yerde rahat hareket edebilmesi ve iÅini güvenli bir Åekilde yapabilmesi için yeterli serbest alan bulunur.

21.4. Pencereler

21.4.1. Pencereler, tavan pencereleri ve havalandırma araçları; açılıp kapanması, ayarlanması ve sabitleÅtirilmesi güvenli olacak Åekilde tasarlanır ve yapılır. Bunlar, açık olduklarında çalıÅanlar için herhangi bir tehlike arz etmeyecek Åekilde yerleÅtirilir.

21.4.2. Pencereler ve tavan pencereleri, risk meydana getirmeyecek Åekilde temizlenebilir olmalıdır.

22.5. Kapılar ve giriÅler

22.5.1. Kapılar ve giriÅlerin yeri, sayısı ve boyutları ile yapıldıkları malzemeler, kullanıldıkları odalara, alanlara, kullanım amaçlarına ve çalıÅanların rahatça girip çıkmalarına uygun olmalıdır.

22.5.2. Saydam kapıların üzeri kolayca görünür Åekilde iÅaretlenir.

22.5.3. Her iki yöne açılabilen kapılar saydam malzemeden yapılır veya karÅı tarafın görülmesini saÄlayan saydam kısımları bulunur.

22.5.4. Saydam veya yarı saydam kapıların yüzeyleri, çalıÅanlar için tehlike meydana getirmeyecek Åekilde güvenli malzemeden yapılmalı veya kırılmalara karÅı korunmalıdır.

22.5.5. Raylı kapılarda raydan çıkmayı ve istenmeyen Åekilde devrilmeyi önleyecek güvenlik sistemi bulunur.

22.5.6. Yukarı doÄru açılan kapılarda istenmeyen Åekilde aÅaÄı düÅmeyi önleyecek güvenlik sistemi bulunur.

22.5.7. KaçıŠyollarında bulunan kapılar uygun Åekilde iÅaretlenir. Bu kapılar yardım almaksızın her zaman ve her durumda içeriden açılabilir özellikte olur.

22.5.8. Araçların geçtiÄi geçit ve kapılar yayaların geçiÅi için güvenli deÄilse bu mahallerde yayalar için ayrı geçiÅ kapıları bulunur, bu kapılar açıkça iÅaretlenir ve bu kapıların önlerinde hiçbir engel bulundurulmaz.

22.5.9. Mekanik kapılar çalıÅanlar için kaza riski taÅımayacak Åekilde çalıÅır. Bu kapılarda kolay fark edilebilir ve ulaÅılabilir, acil durdurma cihazları bulunur ve herhangi bir güç kesilmesinde, otomatik olarak açılır olmaması durumunda, kapıların el ile de açılabilir olması saÄlanır.

22.5.10. Herhangi bir yere giriÅi engellemek için zincir veya benzeri araçlar kullanıldıÄında, bunlar açıkça görülebilir olmalı ve buralara yasaklama veya uyarıyı belirten uygun iÅaretler konulmalıdır.

22.6. Kapalı iÅyerlerinin havalandırılması

22.6.1. Kapalı iÅyerlerinde çalıÅma Åekline ve çalıÅanların yaptıkları iÅe göre, ihtiyaç duyacakları yeterli temiz hava bulunması saÄlanır. Cebri havalandırma sistemi kullanıldıÄında sistemin her zaman çalıÅır durumda olması saÄlanır. Havalandırma sisteminin çalıÅmaması durumunda arızayı bildiren uyarı sistemi bulunur.

22.6.2. Suni havalandırma sistemlerinde hava akımı, çalıÅanları rahatsız etmeyecek Åekilde olur. ÇalıÅma ortamı havasını kirleterek çalıÅanların saÄlıÄına zarar verebilecek artık ve pislikler derhal dıÅarı atılır.

22.7. Ortam sıcaklıÄı

22.7.1. ÇalıÅılan ortamın sıcaklıÄı çalıÅma Åekline ve çalıÅanların harcadıkları güce uygun olmalıdır.

22.7.2. Dinlenme yerleri, soyunma yerleri, duÅ ve tuvaletler, bekleme yerleri, yemekhaneler, kantinler ve ilk yardım odaları kullanım amacına göre yeterli sıcaklıkta olmalıdır.

22.7.3. Ä°Åyerinin ve yapılan iÅin özelliÄine göre pencereler, çatı aydınlatmaları ve cam kısımlar güneŠıÅıÄının olumsuz etkilerini önleyecek Åekilde olmalıdır.

22.8. Dinlenme yerleri

22.8.1. Yapılan iÅin özelliÄi nedeniyle çalıÅanların saÄlıÄı ve güvenliÄi açısından gerekli hallerde veya 10 ve daha fazla çalıÅanın bulunduÄu iÅyerlerinde uygun bir dinlenme yeri saÄlanır. Ä°Å aralarında uygun dinlenme imkanı bulunan büro ve benzeri iÅlerde ayrıca dinlenme yeri aranmaz.

22.8.2. Dinlenme yerleri yeteri kadar geniÅ olmalı ve buralarda çalıÅanlar için yeterli sayıda arkalıklı oturma yerleri ve masalar bulundurulmalıdır.

22.8.3. Dinlenme yerlerinde sigara içmeyenleri sigara dumanından korumak üzere gerekli düzenleme yapılır.

22.8.4. ÇalıÅma süresince, iÅin gereÄi olarak düzenli ve sık ara veriliyorsa ve ayrı bir dinlenme yeri yoksa çalıÅanların saÄlıÄı ve güvenliÄi açısından gerekli olan hallerde, bu aralarda çalıÅanların dinlenebileceÄi uygun yerler saÄlanır. Bu yerlerde sigara içmeyenleri sigara dumanından korumak üzere gerekli düzenleme yapılır.

23. Gebe ve emziren kadınlar: Gebe ve emziren kadınlar için 16/8/2013 tarihli ve 28737 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gebe veya Emziren Kadınların ÇalıÅtırılma Åartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik hükümleri dikkate alınır.

24. Engelli çalıÅanlar: Engelli çalıÅanların çalıÅtıÄı iÅyerlerinde bu çalıÅanların durumları dikkate alınarak gerekli düzenleme yapılır. Bu düzenleme özellikle engelli çalıÅanların doÄrudan çalıÅtıÄı yerler ile kullandıkları kapılar, geçiÅ yerleri, merdivenler, duÅlar, lavabolar ve tuvaletlerde yapılır.

 

 

EK- 2

 

YERÜSTÜ MADEN Ä°ÅLERÄ°NÄ°N YAPILDIÄI Ä°ÅYERLERÄ°NDE UYGULANACAK ASGARÄ° ÖZEL HÜKÜMLER

 

1. Ä°Åletme

1.1. Ä°Åyerinde yapılacak çalıÅmalar saÄlık ve güvenlik dokümanında belirtilen toprak kayması veya çökmesi riski ile ilgili hususlar dikkate alınarak planlanır. Kazı yüzeyleri ve Åevlerin eÄimi ve yüksekliÄi zeminin yapısına ve saÄlamlıÄına ve uygulanan çalıÅma yöntemlerine uygun olur.

1.2. Her çalıÅma öncesinde, çalıÅma mahallinden ve nakliyat yollarından daha üst seviyelerdeki Åevlerde ve kazı yüzeylerinde toprak ve kaya düÅmelerine karÅı gerekli kontroller yapılır. Gerekli yerlerde ölçümleme iÅleri de yapılır.

1.3. Düz ve meyilli yüzeylerdeki çalıÅmalar, zeminin saÄlamlıÄını ve dengesini bozmayacak Åekilde yapılır.

1.4. ÇalıÅma yapılan her kademeye ait en az bir adet çalıÅma yolu olur.

1.5. Kademe ve nakliyat yolları kullanılan araçlara uygun saÄlamlıkta olur. Buralar araçların güvenli hareket edebileceÄi özellikte yapılır ve bakımları saÄlanır.

1.6. Döküm sahası, kademe gibi iÅ makinelerinin düÅme tehlikesi olan yerlerde yeterli yükseklikte güvenlik bariyerleri yapılır.

1.7. Kazı yapılan ve laÄım atılan kademe cepheleri, Åantiyeler çalıÅanların geçtiÄi bunlara yakın yollar, taÅıma yolları, kitle ve blok kayması ve parça düÅmesi olasılıÄı yönünden sürekli olarak denetlenir. Varsa tehlike giderilmeden bu iÅle görevlendirilen çalıÅanlardan baÅkası buralarda çalıÅtırılmaz.

1.8. Yıldırım düÅmesi tehlikesi varsa; elektrikli kapsülle ateÅleme yapılan açık ocaklarda, laÄım delikleri gerekli tedbirler alınmadan doldurulmaz. Tehlike laÄımın doldurulması sırasında meydana gelmiÅse doldurma iÅlemi derhal durdurulup, patlamanın olaÄan etki alanı dıÅına çıkılır ve tehlike geçinceye kadar bu alana kimsenin girmemesi için gerekli tedbirler alınır. Ek-1’de yer alan patlayıcı maddelere iliÅkin yönergede bu maddede yer alan hususlar da belirtilir.

1.9. AteÅlemelerden ve donmaları izleyen arazi gevÅemesi kar, yaÄmur vb. doÄal olaylardan sonra, yeniden iÅe baÅlamalarda, kademe yüzleri ve çevresi bu iÅe ayrılmıŠdeneyimli çalıÅanlar tarafından yukarıdan baÅlanıp aÅaÄıya doÄru sürdürülmek suretiyle çatlak sökümü yapılarak temizlenir. Bu çalıÅmalar  gerekli iÅ saÄlıÄı ve güvenliÄi tedbirleri alınarak yapılır.

           1.10. Kazı ya da laÄımlarla oyularak kademe alınlarının askıya alınması (ters ıskarpa) suretiyle çalıÅılması yasaktır.

   1.11. Elle kazı ve yükleme yapılan açık ocaklarda kademe yüksekliÄi 3 metreyi geçemez. Bu ocaklarda Åev açısı ise, jeolojik ve yapısal özellikler de dikkate alınarak, saÄlam arazide 60 dereceyi, çöküntülü ve ezik arazide, kum, çakıl ve dere tortuları olan yerlerde, killi tabakalarda, ayrıÅıma uÄramıŠkalkerlerde, parçalanmıŠvolkanik taÅ ve tüflerde 45 dereceyi, kaygan ve sulu yerlerde 30 dereceyi geçemez.               

1.12. Açık iÅletmelere iliÅkin yönerge: Kazıcı ve doldurucu makinaların çalıÅtırıldıÄı veya derin laÄım deliklerinin uygulandıÄı iÅyerlerinde ilgili mevzuat hükümlerinin de göz önünde tutulduÄu ve aÅaÄıdaki ayrıntıları kapsayan yönerge hazırlanır. Bu Yönergede;

a) Kademelere verilecek en çok yükseklik,

b) Güvenle çalıÅmaya imkan verecek kademe düzlüÄü, geniÅliÄi,

c) ÇalıÅılan yerin özelliÄine, jeolojik, tektonik yapısına ve fiziksel özelliÄine göre kademelere verilmesi gereken Åev derecesi,

ç) LaÄım atılacak yerin özelliÄine göre, laÄım derinliÄi, laÄım aralıkları ve laÄım deliÄiyle kademe yüzünün dibi arasındaki uzaklık ve buna göre konulması gereken patlayıcı madde miktarı,

d) AteÅleme sırasında çalıÅanların ve makinaların güvenlikleri için alınması gereken tedbirler,

e) Makinaların çalıÅma koÅulları, manevra yerleri, yükleme, taÅıma ve boÅaltma iÅlerinde uygulanacak güvenlik tedbirleri,

f) Patlayıcı madde doldurma, sıkılama ve ateÅleme sırasında alınacak güvenlik tedbirleri,

g) ÇalıÅma yerlerine görevlilerden baÅkalarının girmesine karÅı tedbirler,

Ä) Patlayıcı maddelerin depolanması, kullanılacakları yere güvenli biçimde taÅınmaları ve kullanılmalarına iliÅkin tedbirler,

gibi hususlar yer alır.

 

 

EK- 3

 

YERALTI MADEN Ä°ÅLERÄ°NÄ°N YAPILDIÄI Ä°ÅYERLERÄ°NDE UYGULANACAK 
ASGARÄ° ÖZEL HÜKÜMLER

 

1. Yeraltı çalıÅma planları (imalat haritası)

1.l. Yeraltı çalıÅmalarını açıkça gösterecek ölçekli bir yeraltı çalıÅma planı hazırlanır. Yollar, üretim alanları ile çalıÅmayı ve güvenliÄi etkileyebileceÄi beklenen diÄer özellikler bu planın üzerinde gösterilir ve bu planlar kolayca ulaÅılabilir Åekilde muhafaza edilir. Planlar saÄlık ve güvenlik yönünden gerekli olduÄu sürece saklanır.

1.2. Yeraltı çalıÅma planları en geç ayda bir güncelleÅtirilir ve iÅyerinde bulundurulur.

1.3. Eski çalıÅma yerleri, ocak içinde veya çevresinde su bulunması muhtemel tabakalar, faylar ve su kaynakları gibi doÄal ve arızi su birikintilerinin durumu, geniÅliÄi ve derinliÄiyle ilgili bütün bilgiler, ayrıntılı olarak imalat haritalarına iÅlenir.

2. Tüm yeraltı çalıÅmalarında, çalıÅanların kolayca ulaÅabileceÄi, birbirinden baÄımsız ve güvenli yapıda en az iki ayrı yoldan yerüstü baÄlantısı bulunur. Bu yollar arasındaki topuk 30 metreden aÅaÄı olmaz, bu yolların aÄızları aynı çatı altında bulundurulmaz.

3. Yeraltı çalıÅma yerleri ve yollar

3.1. Yeraltı çalıÅmalarının yapıldıÄı yerler, çalıÅanların en az riskle çalıÅabilecekleri ve hareket edebilecekleri Åekilde yapılır, iÅletilir, teçhiz edilir ve bakımı saÄlanır.

3.2. Yollar, çalıÅanların gidecekleri yerleri kolayca bulabilecekleri Åekilde iÅaretlenir.

3.3. TaÅıma elle veya bir mekanik araçla yapıldıÄı takdirde, yaya yolları galeri tabanından en az 180 santimetre yükseklikte ve araçlarla galerinin yan duvarlarından birisi arasında en az 60 santimetre mesafe kalacak Åekilde bırakılır.

3.4. Yaya yolu bırakılmasına imkan yoksa ve taÅıma sırasında çalıÅanların geliÅ ve gidiÅine veya çalıÅmasına izin verilmiÅse, yolların yan duvarlarında, uygun aralıklarla, en az iki kiÅinin sıÄabileceÄi yeterli boyutlarda cepler yapılır. Bu cepler boÅ ve temiz tutulur ve kolayca görünür hale getirilir. TaÅımanın bantlarla yapıldıÄı yollar bu hükmün dıÅındadır.

3.5. Arabaların kancalandıÄı veya kancalarının çözüldüÄü yerlerde doldurma ve boÅaltma merkezlerinde gerekli aydınlatma yapılır ve galeri kesitleri çalıÅmaları tehlikeye sokmayacak Åekilde boyutlandırılır.

3.6. TaÅıma yollarında,  varageller ve kuyularda malzeme taÅınmasında kullanılan araçların ve özellikle katarların yoldan kaçmalarını önlemek, çalıÅanların bu tehlikeli durumlardan korunmalarını saÄlamak üzere, gerekli saÄlık ve güvenlik tedbirleri alınır.

3.7. Yeraltı tesislerinde uygun iÅaretleÅme sistemi kurulur.

4. Nakliyat

4.1. TaÅıma araçları sürücülerin, kullanıcıların ve civarda bulunan diÄer çalıÅanların saÄlık ve güvenliÄi için uygun Åekilde kurulur, çalıÅtırılır ve bakımı yapılır.

4.2. Ä°nsan taÅımasında kullanılan mekanik araçlar uygun Åekilde kurulur ve yazılı talimatlar uyarınca kullanılır.

4.3. Tek çıkarma sistemli kuyularda insan taÅınması süresince, malzeme taÅınması yasaktır. Ä°ki çıkarma sistemli kuyularda kompartımanların birinde insan taÅınırken diÄerinde malzeme taÅınabilir.

4.4. TaÅıma yollarındaki hava içinde patlamaya neden olabilecek miktarda kömür tozu bulunan veya metan oranı % 0.3’ü geçen kömür ocaklarıyla kükürt tozu bulunan kükürt ocaklarında, elektrikli lokomotifler kullanılmaz.

4.5. Kömür ve kükürt ocaklarında, benzinli lokomotiflerin ve benzinle çalıÅan araçların kullanılması yasaktır. Dizel lokomotiflerde egzoz gazlarının tehlikesine karÅı, uygun sistemler kullanılması zorunludur.

4.6. Freno ve vinçlerle taÅıma yapılırken çalıÅanların vinç ve varageller ile taÅıma yapılan yollardan yürüyerek iniÅ çıkıÅı yasaktır. Vinç ve varagellere ancak taÅıma durdurulduÄu zaman ve saççının izni alınarak girilir. Ä°lgililer, bu durumlarda, önceden, gerekli güvenlik tedbirlerini alırlar.

4.7. Ocaklarda kullanılacak mekanik taÅıt sistemine, sistemin çalıÅmasına, özel iÅaretleÅme kurallarına, arabaların yönetimine ve durdurulmasına, arabalara binmesine izin verilen kancacıların uymak zorunda oldukları kurallara, yoldan çıkan ve devrilen arabaların yola konulmasında uygulanacak esaslara, asılacak uyarı levhalarına iliÅkin aÅaÄıdaki ayrıntıları kapsayan ve ilgili mevzuat hükümlerinin de göz önünde tutulduÄu bir yönerge hazırlanır. Yönerge ve yönergenin öngördüÄü uyarı levhaları uygun yerlere asılır ve tüm ocak personeline öÄretilir. ÇalıÅanların görebileceÄi yerlere asılır. Bu Yönergede;

a) Ä°nsan taÅıması sırasında alınacak güvenlik tedbirleri,

b) TaÅıma yapılan yerlerde uyulacak kurallar, görevlendirilen kiÅiler,

c) Elle veya mekanik vasıtalarla taÅımalar sırasında kullanılacak güzergahlar,

ç) Bakım ve onarım gibi durumlarda görevlendirilecek kiÅiler,

d) Zorunlu hallerde taÅıma vasıtalarının hareketlerinin düzenlenmesi, kancalama ve kanca kesilmesi ve durdurulması için gerekli araç ve gereçler,

e) Nakliyat sırasında uygun kesit, ebat ve eÄimde yolun bulunması ile ilgili hususlar,

f) Hız ile ilgili hususlar,

g) Freno ve vinçlerle taÅıma yapılırken çalıÅanların yürüyerek iniÅ çıkıÅı ile ilgili gerekli güvenlik tedbirleri,

Ä) Her kafeste veya kafesin her katında taÅınabilecek çalıÅan sayısı ile kafesler ve halatlarla ilgili güvenlik tedbirleri,

gibi hususlar yer alır.

5. Kuyularda taÅıma

5.1. Halatların veya baÄlama düzeninin kopması, kayması vb. durumlarda, kafeslerde ani düÅmeleri önlemek üzere gerekli tedbirler alınır.

5.2. TaÅıma halatıyla kafes arasındaki baÄlayıcı parçaların (koÅum düzeni) maruz kalabilecekleri dinamik çarpma ve gerilmeler de hesaba katılmıŠolmak koÅuluyla, yapımda uygulanacak güvenlik katsayısı, kafesin taÅıyacaÄı en çok statik yüke nazaran en az 12 olmalıdır. Güvenlik zincirleri kullanılması gerektiÄinde, zincirler merkez askı çubuÄunun kopması olasılıÄına karÅı, kafesin maruz kalacaÄı çarpmanın olabildiÄince hafif olmasını saÄlayabilecek boyda olmalıdır. Halatların ve karÅı aÄırlıkla kafes arasındaki baÄlayıcı parçaların güvenliÄini saÄlayacak gerekli tedbirler ayrıca alınır.

5.3. TaÅıyıcı halatla kafes arasındaki koÅum düzeni, altı ayda en az bir kez, zincirler, ayırma kancaları ve diÄer parçalar sökülmek, parçaların kesitleri uygun aletlerle ölçülmek suretiyle aÅınma, pas ve çatlak bulunup bulunmadıÄı yönünden muayene edilir. Muayeneler ve parça deÄiÅtirmeleri yetkililerin gözetimi altında yapılır. Bütün baÄlama düzeni, yapımcı firmanın taahhüt ettiÄi süre ve esaslar içerisinde kalmak üzere, iÅletmenin çalıÅma koÅullarına göre, sorumlu kiÅiler tarafından belirlenecek bir devreden sonra deÄiÅtirilir. BaÄlama ve koÅum parçalarının tamamının veya bir kısmının deÄiÅtirilmeleri halinde, hizmete konmadan önce, uygun ve yeterli bir yükleme deneyiyle dayanıklılıkları ölçülür. Muayene ve deneylerin sonuçları rapor defterine yazılır.

6. Doldurma istasyonları ve garajlar

6.1. Doldurma istasyonu ve lokomotif garajı, taÅıma yollarından ayrı olarak, yanmaz maddelerden yapılır. Ä°stasyonlar, yeterli biçimde aydınlatılır ve havalandırılır. Buraların açık alevli ıÅık kaynaklarıyla aydınlatılması yasaktır.

6.2. Doldurma istasyonlarının hava dönüÅ yolu, yangın anında zararlı gazların doÄrudan ana hava dönüÅ yoluna gidebileceÄi biçimde düzenlenir.

6.3. Akümülatörlü lokomotiflerin akümülatörlerinin ocak içerisinde doldurulmaları ve deÄiÅtirilmeleri aÅaÄıda belirtilen koÅullarda ve doldurma istasyonlarında yapılır:

a) Doldurma odaları ve istasyonları amaca uygun biçimde donatılır.

b) Buralar iyice havalandırılır ve çıkan hava doÄrudan ana hava dönüÅ yoluna verilir.

c) Oda ve istasyonlar yanmaz malzemeden yapılır.

ç) Elektrolitle yapmalara karÅı koruma tedbirleri alınır.

d) Elektrik tesisatı bu gibi yerler için kabul edilir tipten olur.

e) Aydınlatma armatörlerinin bakımı düzenli olarak yapılır.

7. Tahkimat

7.1. Bütün yeraltı iÅlerinde, taÅ, toprak, kömür, cevher vb. maddelerin kayma ve düÅmelerini önlemek üzere, uygun ve yeterli tahkimat yapılır. Tavanlar, yan duvarlar ve tahkimat düzenli olarak muayene edilir. ÇalıÅılan yerin güvenilir Åekilde tahkimini, gereÄinde derhal onarımını, deÄiÅtirilmesini veya takviyesini saÄlayacak tedbirler alınır.

7.2. Tahkimat, planlara ve yazılı talimatlara uygun olarak yapılır ve bu talimatlar sorumlu kiÅilerin rapor defterinde bulundurulur.

7.3. Galeriler zeminin saÄlamlıÄı ve dayanıklılıÄı açısından düzenli olarak kontrol edilir ve tahkimatların bakımı düzenli olarak yapılır.

7.4. Tahkimatın onarımı, deÄiÅtirilmesi, ileri alınması ve sökülmesi sırasında gerekli güvenlik tedbirleri alınır.

7.5. Tavanlarda ve yanlardaki boÅluklar doldurulur ve sıkıÅtırılır. Bir daha kullanılmayacak olan yollarda dolgu ile ilgili gerekli tedbirler alınır.

7.6. Ocak grizulu veya damar kendi kendine yanmaya elveriÅli ise ayak arkası, tavan veya yanlarda meydana gelen boÅluklar sıkıca doldurulur ve diÄer saÄlık ve güvenlik tedbirleri alınır.

7.7. Yeraltı maden ocaklarında açık tutulması gereken her yerde tavan kendini taÅıyacak kadar saÄlam olmadıkça tahkimat yapılması zorunludur. Tahkimat yapılması zorunlu olan ocaklarda aÅaÄıdaki ayrıntıları kapsayan ve ilgili mevzuat hükümlerinin de göz önünde tutulduÄu bir yönerge hazırlanır ve çalıÅanların görebileceÄi yerlere asılır. Bu Yönergede;

a) Ocakta tahkimat gerektiren her kısımda (ayak, tavan vb.) tahkimattan sorumlu çalıÅanın belirlenmesi,

b) Tahkimatın yapılması sırasında çevre güvenliÄinin alınması,

c) ÇalıÅma yapılan her ayakta uygun nitelik, miktar ve ebatlarda tahkimat malzemesinin bulunması,

ç) ÇalıÅılan yerin özelliÄine, jeolojik, tektonik yapısına ve fiziksel ve kimyasal özelliÄine göre kademelere uygun tahkimat yapılması ile ilgili gerekli tedbirler,

d) KendiliÄinden yanmaya meyilli ve grizulu ocaklarda tahkimat yapılması ile ilgili gerekli tedbirler,

e) Güvenle çalıÅmaya imkan verecek arın düzlüÄü ile ayak baÅ ve dibi arasındaki hiza geniÅliÄi ilgili tedbirler,

f) Tavan tahkimatının geri kazanılması,

g) Ayak arkasının düÅürülmesi,

ile ilgili hususlar yer alır.

8. Havalandırma

8.1. ÇalıÅma yapılan bütün yeraltı iÅletmelerinde uygun havalandırma saÄlanır. Üretime baÅlamadan önce, her ocakta, uygun bir havalandırma sistemi kurulur. Ocaklarda;

a) SaÄlıÄa uygun solunabilir hava saÄlanması,

b) Ortamdaki patlama riskinin ve solunabilir toz konsantrasyonunun kontrol altında tutulması,

c) Kullanılan çalıÅma yöntemi ve çalıÅanların fiziki faaliyetleri dikkate alınarak çalıÅma Åartlarına uygun hava özelliklerinin saÄlanması ve bu durumun sürdürülebilmesi için sürekli havalandırma yapılması,

zorunludur.

8.2. 8.1 numaralı maddede belirtilen Åartların doÄal havalandırma ile saÄlanamadıÄı yerlerde, havalandırma bir veya daha fazla mekanik sistemle saÄlanır. Havalandırmanın sürekliliÄini ve kararlılıÄını saÄlayacak tedbirler alınır. Mekanik havalandırma sistemi kullanılan ocaklarda hava akımı mümkünse doÄal hava akımı doÄrultusunda yönlendirilir. Havalandırma sistemlerinin devre dıÅı kalmaması için bu sistemler devamlı surette izlenir ve istenmeyen devre dıÅı kalmaları bildirecek otomatik alarm sistemi bulunur.

8.3. Havalandırma ile ilgili deÄerler periyodik olarak ölçülür ve ölçüm sonuçları kaydedilir. Havalandırma sisteminin detaylarını kapsayan bir havalandırma planı hazırlanır, periyodik olarak güncellenir ve iÅyerinde hazır bulundurulur.

8.4. Ä°nsan ve malzeme taÅımasında kullanılan kuyularda, laÄımlarda, ana nefeslik yollarında, eÄimli ve düz yollarda, hava hızı, saniyede 8 metreyi geçmez.

8.5. Havasında % 19’dan az oksijen, % 2’den çok metan, % 0.5’den çok karbondioksit, 50 ppm (%0.005) den çok karbonmonoksit ve diÄer tehlikeli gazlar bulunan yerlerde çalıÅılmaz. 8 saatlik çalıÅma için müsaade edilen en yüksek hidrojensülfür oranı 20 ppm (% 0,002)’dir. Oksijen miktarı azalan veya yanıcı, parlayıcı ve zararlı diÄer gazların karıÅmasıyla bozulan yahut çok ısınan hava akımları, diÄer çalıÅma yerlerinden geçmesine meydan verilmeden, derhal ve en kısa yoldan, ocak dıÅına atılır. Hava özelliklerinin bozulmasından, ısınmasından ve oksijen azalmasından kaynaklı olumsuz etkilerinden çalıÅanları korumak için, çalıÅmanın zorunlu olduÄu durumlarda çalıÅma alanı ve zamanı sınırlandırılır.

8.6. Terk edilen veya yeterince havalandırılamayan yerler çalıÅanların girmesini önleyecek biçimde kapatılır ve üzerlerine uyarı iÅareti konulur. ÇalıÅmanın bittiÄi yerlerle terk edilmiÅ katlar, çalıÅılan yerlerden ve hava yollarından topuk veya gaz sızdırmaz barajlarla ayrılır. Buna imkân olmadıÄı hallerde buralardan gelecek kirli hava en kısa yoldan nefesliÄe verilerek dıÅarı atılır. Buralar sorumlu kiÅilerce her vardiyada denetlenir.

 8.7. Havalandırma sistemi kapı ve perdelerle havayı yönlendirecek Åekilde düzenlenir. Kapı ve perdeler nakliyat esnasında havalandırma sistemini olumsuz etkilemeyecek Åekilde ayarlanır. Ana hava giriÅ ve çıkıŠyolları arasında bulunan barajlar, hava köprüleri ve kapılar, bir patlama veya yangın halinde kolayca yıkılmayacak saÄlamlıkta ve dayanımda yapılır.

 8.8. Ana vantilatör ve aspiratörler birbirinden baÄımsız iki ayrı enerji kaynaÄına baÄlanır. Bu enerji kaynaklarından birinin durması halinde diÄer kaynaÄın ocak havalandırmasını aksatmayacak en kısa zamanda devreye girmesi saÄlanır.

 8.9. OcaÄın çeÅitli kısımlarında, sıcaklık ve nem oranı düzenli olarak ölçülür. Nem oranı göz önünde bulundurularak hava sıcaklıÄının saÄlıÄa zararlı düzeye yükselmemesi için gerekli tedbirler alınır. Bu düzeye yaklaÅıldıÄında ölçme iÅlemi her gün gerekli görülecek aralıklarla yapılır ve ölçme sonuçları havalandırma defterine yazılır. Söz konusu Åartların saÄlık için tehlikeli olması halinde çalıÅma geçici olarak durdurulur.

 8.10. Hava giriÅ kuyusundan kömür tozu girmesini önlemek üzere yerüstünde gerekli tedbirler alınır. Ayrıca kuyular ve çevreleri belirli aralıklarla toz birikintilerinden temizlenir. Tozların havaya karıÅmasına engel olacak tedbirler alınmadıÄı takdirde ocak dıÅında hava giriÅ kuyusuna 80 metreden daha yakın eleme ve ayıklama tesisi kurulmaz.

 8.11. Havalandırma ile ilgili aÅaÄıdaki ayrıntıları kapsayan ve ilgili mevzuat hükümleri doÄrultusunda hazırlanan bir yönerge hazırlanır ve çalıÅanların görebileceÄi yerlere asılır. Bu Yönergede;

a) Havalandırma sisteminin doÄal ya da cebri olarak saÄlandıÄına dair bilgi,

b) Havalandırma planı hakkında bilgi,

c) Havalandırmayı etkileyebilecek durumlar,

ç)  Havalandırmanın yapılmadıÄı bölgeler,

d) Hava ölçümlerinin kim tarafından, hangi aralıklarla ve nerelerde yapılacaÄı,

e) Yapılacak gaz ölçümleri,

f) Ölçümler sonrasında alınacak tedbirler,

ile ilgili hususlar yer alır.

9. Patlayıcı madde kullanım yasaÄı

9.1. Patlayıcı madde;

a) Emniyet lambası veya metan detektörleriyle yapılan ölçümlerde % 1 veya daha çok metan bulunan kısımlarda,

b) Grizu bulunması muhtemel yerler, grizu kontrolü yapılamayan eski veya yeni imalat boÅlukları veya çatlakları olan yerlerde,

c) TıkanmıŠkömür, bür ve siloların açılmasında,

ç) KapatılmıŠyangın barajlarının açılmasında,

kullanılmaz.

10. Grizulu maden ocakları

10.1. Yeraltı çalıÅmalarında yanıcı veya patlayıcı ortam oluÅması riski meydana getirecek miktarda metan gazı çıkma ihtimalinin olduÄu yerler grizulu kabul edilir.

10.2. Bacalar, ani grizu boÅalabilecek yönlerde veya grizu bulunabilecek eski çalıÅma yerlerinde devam ettirildiÄi takdirde, yapısal özellikler göz önünde bulundurularak en az 25 metre boyunda kontrol sondajları yapılması saÄlanır. Kontrol sondaj deliklerinde, grizu veya tehlikeli gazların varlıÄı anlaÅılırsa, iÅ durdurulur; çalıÅanlar söz konusu yeri terk eder; giriÅ yeri kapatılır, durum yetkililere derhal haber verilerek gerekli çalıÅmaların yapılması saÄlanır.

10.3. Grizulu ocaklarda havalandırma ile ilgili deÄerler her vardiyada ölçülür, metan gazı ölçümleri bu ölçümlerle beraber yapılır. Havada % 1’den çok metan gazı tespitinde, bu oran  % 1’in altına düÅünceye kadar ölçümler aralıksız sürdürülür. Üretim ünitelerinden dönüÅ havası içinde ve üretim yerlerindeki gazların birikebileceÄi yerlerde metan gazı seviyesi sürekli olarak izlenir.

10.4. Bütün grizulu ocakların, havalandırma planında tespit edilen istasyonlarında, en geç 10 günde bir gerekli ölçümler yapılır. Hava akımını etkileyecek bir deÄiÅikliÄin olması durumunda gerekli ölçümler yenilenir.

10.5. Havalandırma bir veya daha fazla mekanik sistemle saÄlanır.

10.6. ÇalıÅmalar metan gazı çıkıÅı dikkate alınarak yürütülür. Metan gazından kaynaklanacak riskleri mümkün olduÄunca ortadan kaldıracak tedbirler alınır.

10.7. Tali havalandırma sadece ana havalandırma akıÅı ile baÄlantısı bulunan, ilerleme çalıÅmaları ve kurtarma çalıÅmalarının yapıldıÄı yerlerde uygulanır. Üretim yapılan yerlerde sadece çalıÅanların saÄlık ve güvenliÄi için yeterli ek tedbirler alınması Åartıyla tali havalandırma yapılabilir. Tali havalandırmada kısa devreyi önleyecek tedbirler alınır.

10.8. Havalandırma esas itibariyle aÅaÄıdan yukarıya doÄru yapılır. EÄimi hiçbir kısımda % 10’ u geçmeyen kesitinin herhangi bir noktasında grizu toplanmasına imkân bulunmayan ve grizu birikimini önleyecek hava akımı saÄlanan galeriler havalandırma bakımından düz sayılır.

10.9. Hazırlık iÅleri veya grizu birikimlerini daÄıtmak amacıyla yapılan iÅler dıÅında, bölmeyle veya borularla havalandırma yapılmaz.

10.10. Grizu birikintileri, tehlike doÄurmayacak biçimde temizlenir.

10.11. Aynı hava akımı üzerinde bulunan ve aynı anda çalıÅılan yerlerin sayısı, hava miktarına ve grizu çıkıÅına göre düzenlenir. Aynı hava akımından yararlanan ayaklarda ve damar içindeki düz ve eÄimli yollarda metan oranı % 1,5’u, bunların baÄlandıÄı hava dönüÅ yollarında % 1’i geçmez.

10.12. Grizulu ve yangına elveriÅli kömür damarlarının bulunduÄu ocaklarda, tüm çalıÅanlar, çalıÅma süresince, yanlarında karbonmonoksit maskesi veya ferdi oksijen kurtarıcıları taÅır ve gerektiÄinde kullanır.

10.13. Bütün grizulu ocaklarda her biri tek baÅına ocaÄın havalandırılmasını saÄlayacak güçte, birinin herhangi bir nedenle durması halinde diÄeri derhal çalıÅacak durumda iki havalandırma grubu bulunur.

10.14. Havasında % 2’den çok metan tespit edilen ocaklarda veya ocak kısımlarında, çalıÅanların kurtarılması ve grizunun temizlenmesi dıÅında çalıÅma yapılmaz. Temizlik çalıÅmalarında bulunacak kiÅilerin konu ile ilgili özel eÄitim alması zorunludur. Metan oranının çalıÅma ortamında sık sık deÄiÅtiÄi hallerde, metan oranına göre ayarlı, ses ve ıÅık uyarısı yapan metan dedektörü bulundurulur veya bir merkezden izlenebilecek otomatik kontrol sistemi kurulur.

10.15. Genel havasındaki metan oranı % 1,5’i geçen yerlerdeki iletkenlerin ve elektrikli aygıtların gerilimi derhal kesilir ve Åartlar düzelmedikçe yeniden verilmez.

10.16. Grizulu maden ocaklarında yalnız bu tür ocaklar için uygun olan patlayıcı maddeler ve ateÅleyiciler kullanılır.

10.17. AteÅleyici grizulu ocaklarda laÄım deliklerini doldurmadan önce 25 metre yarıçapındaki bir alan içinde ve özellikle tavandaki boÅluklar, çatlaklar ve oyuklarda grizu ölçümü yapar. Bu ölçmede % 1 veya daha yüksek oranda metan tespit edilirse laÄımlar doldurulmaz.

10.18. AteÅleyici, laÄımların doldurulmasından sonra ve ateÅlemeden önce ölçümü tekrarlar. Metan oranı % 1’in altındaysa laÄımlar ateÅlenir, üstündeyse % 1’in altına düÅünceye kadar ateÅleme yapılmaz. Kömür tozu bulunan veya kömür tozu oluÅabilecek kömür damarlarının bulunduÄu ocaklarda, ateÅlenecek yerlerde laÄım delikleri doldurulmadan önce taÅ tozu serpmek, sulamak gibi koruyucu tedbirler alınır.

10.19. Sigara içmek, içmek amacıyla tütün mamulleri ile alev ve kıvılcım çıkarabilecek her türlü maddeyi taÅımak ve bulundurmak yasaktır.

10.20. Alevle kesme, kaynak yapma ve benzeri diÄer iÅlemlere, çalıÅanların saÄlık ve güvenliklerini korumaya yönelik özel tedbirler alınması kaydıyla sadece istisnai durumlarda izin verilir.

10.21. Yerüstünde ocaktan çıkan grizu veya diÄer zararlı gazların tehlike oluÅturmasını önlemek üzere gerekli güvenlik tedbirleri alınır.

11. Yanıcı toz bulunan maden ocakları

11.1. Açılan bütün maden damarlarında oluÅabilecek tozun, patlamanın yayılmasına neden olmayacaÄı saÄlık ve güvenlik dokümanında belirtilmedikçe, kömür madenleri yanıcı toz bulunan maden ocakları olarak kabul edilir.

11.2. Yanıcı toz bulunan maden ocaklarında toz patlamasına karÅı gerekli tedbirler alınır ve yalnız bu tür ocaklar için uygun olan patlayıcı maddeler ve ateÅleyiciler kullanılır.

11.3. Yanıcı toz birikimini azaltacak, taÅ tozu ve benzeri maddelerle yanma özelliÄini yok edecek veya su ve benzeri maddelerde tozu baÄlayarak uzaklaÅtırılmasını saÄlayacak tedbirler alınır. 

11.4. Zincirleme toz patlamalarına neden olabilecek yanıcı toz ve/veya grizu patlamalarının yayılması patlama barajları yapılarak önlenir. Patlamayı durdurucu bu barajların yerleri ocaktaki üretim ve faaliyetlerden kaynaklı deÄiÅikliklere göre güncellenir ve  yerleri imalat haritaları ve havalandırma planında gösterilir.

11.5. Kömür ocaklarındaki arabalar, içlerinden kömür tozu dökülmeyecek biçimde olur. Üretim, yükleme, taÅıma, aktarma ve boÅaltma yapılan yerlerde tozun havaya yayılmasını önlemek için pülverize su fisketeleri gibi gerekli tedbirler alınır.

11.6. TaÅ tozu serpme iÅlemi, kömür tozunun yanma ve patlama etkisini yok edecek veya azaltacak oranda ve uygun nitelikteki maddelerle yapılır. TaÅ tozu, bu oranı sürekli olarak koruyacak biçimde ve uygun aralıklarla serpilir. Kullanılacak taÅ tozu, olabildiÄince nem tutmayacak, silis içermeyecek, içinde % 1,5’dan çok organik madde bulunmayacak ve saÄlıÄa zararlı etki yapmayacak nitelikte olur. TaÅ tozu, inceliÄi ve daÄılım özelliÄi bakımından belirli aralıklarla denetlenir. BozulmuÅ veya çamurlaÅmıŠtaÅ tozu birikintileri toplanarak ocaktan dıÅarıya çıkarılır.

11.7. Yanıcı toz bulunan maden ocaklarında bu bölümün 10.19 ve 10.20 numaralı maddelerde belirtilen hükümler uygulanır.

12. Gaz kaçaÄı, göçük veya su baskını

12.1. Gaz kaçaÄı veya göçük veya su baskını ihtimali olan bölgelerde çalıÅanların korunması ve güvenli bir çalıÅma sistemi saÄlanması için bir çalıÅma planı hazırlanır ve uygulanır.

12.2. Tehlikeli miktarda su veya akıcı malzeme bulunduran veya eski imalat tabakaları arasında kazılmakta olan kuyularda, çalıÅanların gerektiÄinde kuyudan derhal çıkmalarını saÄlayacak tedbirler alınır.

12.3. Tespit edilen riskli bölgelerin yakınında çalıÅanlar ile bu bölgelerden geçen galerilerdeki çalıÅanların korunması saÄlanır ve risklerin kontrol altına alınması için gerekli tedbirler alınır.

12.4. Ocak aÄızları, dıŠsu baskınları ve heyelan gibi doÄal afetlerin etkisinden zarar görmeyecek yerlerde seçilir. Afetlerden kaynaklanan deÄiÅiklikler nedeniyle yeni tehlikelerin ortaya çıkması durumunda, ocaklarda gerekli güvenlik tedbirleri ayrıca alınır.

12.5. Yanıcı toz ve/veya grizu patlamalarının olabileceÄi veya yeraltı suyunun tehlikeye neden olacaÄı ocaklarda çalıÅılmakta olan yerler yakınında, zararlı gazların bulunma ihtimali olan su birikintilerinde, eski çalıÅma yerleri ve buralardaki sularda uzunlukları 25 metreden aÅaÄı olmamak üzere alın yönünde kontrol sondajı yapılır.

13. Yangın, tutuÅma ve kızıÅma

13.1. KendiliÄinden tutuÅmanın önlenmesi veya erken fark edilmesi için gerekli tedbirler alınır.

13.2. Zorunlu ihtiyaçtan daha fazla yanıcı madde yeraltına indirilmez.

13.3. Hidrolik sıvıların (hidrostatik ve/veya hidrokinetik mekanik enerjinin nakli için kullanılan sıvılar) kullanılması gereken durumlarda, yangın çıkmasının ve yayılmasının önlenmesi için zor alev alabilen sıvılar kullanılır. Hidrolik sıvılar, yangına dayanıklılık ve hijyen yönünden belirlenmiÅ kriterlere uygun özellikte olur. Yangına dayanıklılık ve hijyen yönünden belirlenmiÅ kriterlere uygun olmayan hidrolik sıvıların kullanılması durumunda, artan yangın ve bu yangının yayılma riskinin önlenmesi için ilave güvenlik tedbirleri alınır.

14. ÇalıÅanların korunmasına iliÅkin ihtiyati tedbirler

14.1. ÇalıÅanlara gerektiÄinde güvenli bir Åekilde dıÅarı çıkabilmeleri için, her zaman kolay ulaÅabilecekleri yerlerde bulunacak kiÅisel solunum koruma cihazları verilir. ÇalıÅanlar bu cihazların kullanımı ile ilgili olarak eÄitilir. Bu cihazların her zaman çalıÅır durumda bulunmaları için düzenli kontrolleri yapılır ve iÅyerinde muhafaza edilir.

15. Aydınlatma

15.1. ÇalıÅanlara uygun kiÅisel lambalar verilir.

15.2.Ä°Åyerleri, çalıÅanların saÄlık ve güvenliklerinin korunmasına uygun suni aydınlatma tesisatları ile donatılır. Aydınlatma tesisatı, çalıÅanlar için risk oluÅturmayacak tipte olur ve uygun Åekilde yerleÅtirilir.

16. Kurtarma planı

16.1 Her ocakta arama, kurtarma ve tahliye ile görevli destek elemanlarının yararlanması için belli baÅlı kapıları, barajları, hava köprülerini, hava akımını ayarlayan düzeni ve telefon istasyonları gibi ihtiyaç duyulacak hususların yerlerini gösteren bir plan bulundurulur.

17. Emniyet topuÄu, çözünebilir taÅ, jips ve tuz yatakları 

17.1. Suyla dolu olduÄu bilinen veya bundan kuÅkulanılan arazi tabakaları altındaki ocaklarda, suyun bu ocaklarda herhangi bir tehlike oluÅturmasını önlemeye ve çalıÅanların saÄlık ve güvenliÄini saÄlamaya yönelik bir emniyet topuÄu bırakılır.

17.2. Ä°Åletmeye elveriÅli derinlikteki maden damarlarının çözünebilir taÅ veya jips yatakları altında bulunduÄu yerlerde, yeryüzünde sondaj yapılmıÅsa, burası terk edilmeden önce, damarlar veya üzerlerindeki sondaj delikleri, çözünebilir taÅ ve jips yataklarına önemli miktarda su girmesine engel olacak biçimde tıkanır. Ä°Åletmeye uygun derinlikteki maden damarları üzerinde bulunan tuz tabakaları, sondaj deliklerinden çözme yöntemiyle iÅletilemez.

 

 

EK- 4

 

SONDAJLA MADEN ÇIKARILAN Ä°ÅLERÄ°N YAPILDIÄI Ä°ÅYERLERÄ°NDE 
UYGULANACAK  ASGARÄ° ÖZEL HÜKÜMLER

 

Denizler ve Karalarda Yapılacak ÇalıÅmalar Ä°çin Ortak Hükümler

1. Acil durumlarda uzaktan kumanda

1.1. SaÄlık ve güvenlik dokümanında gerekli görülmesi halinde, acil durumlar için uzaktan kumanda sistemi kurulur. Bu sistem, acil durumlarda kullanılmak üzere uygun yerlerde bulunan kumanda yerlerinde ve gerekiyorsa toplanma yerleri ile tahliye istasyonlarında da bulunur.

1.2. Uzaktan kumanda ekipmanı en az, havalandırma sistemlerine, tutuÅmaya neden olabilecek ekipmanın acil olarak kapatma sistemine, parlayıcı sıvı ve gaz çıkıÅını önleyecek sisteme, yangından korunma sistemlerine ve sondaj kuyusu kontrol sistemine kumanda edebilecek kapasiteye sahip olacak Åekilde olur. Bu kumanda sistemi sondaj kuyularını, tesis ve boru hatlarını izole edecek ve kapatacak sisteme sahip olur.

2. Genel ve acil durum haberleÅme sistemi

2.1. SaÄlık ve güvenlik dokümanında teknik olarak gerekli görülmesi halinde, her iÅyerinde;

a) Ä°Åyerinin insan bulunan bütün bölümlerine alarm iÅaretini iletebilecek kapasiteye sahip sesli veya ıÅıklı sistem,

b) Ä°Åyerinin çoÄu zaman çalıÅan bulunan bütün kısımlarından açıkça iÅitilebilecek kapasiteye sahip sesli sistem,

c) Denizlerdeki tesislerde kıyı ve kurtarma servisleri ile sürekli haberleÅmeyi saÄlayacak sistem,

bulunur.

2.2. Bu sistemler acil durumlarda iÅlevlerini sürdürebilecek kapasiteye sahip olur. Sesli uyarı sistemi, güvenilir olmayan enerji kaynaÄından beslenmeyen haberleÅme sistemleri ile desteklenir.

2.3. Alarm kumandaları uygun yerlerde bulunur.

2.4. Normal olarak çalıÅanların bulunmadıÄı yerlerde, çalıÅanların kullanabilecekleri uygun haberleÅme sistemi bulunur.

3. Güvenli toplanma yerleri ve isim listesi

3.1. Ä°Åyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik uyarınca özel görevi bulunan çalıÅanların listesi iÅyerinin uygun yerlerine asılır ve güvenli toplanma yerleri belirlenir. ÇalıÅanların güncel isim listesi bulundurulur ve acil durumlarda toplanma yerlerinde çalıÅanların mevcudiyeti ile ilgili tespit yapılır ve toplanma yerlerinde yapılması gereken iÅler belirlenir.

3.2. Tahliye ve güvenli toplanma yerlerini, ısıdan, dumandan ve mümkün olduÄu kadar patlama etkilerinden korumak için uygun önlemler alınır, tahliye yolları ve güvenli toplanma yerlerine ulaÅan ve buralardan çıkıÅı saÄlayan kaçıŠyolları kullanılabilir durumda olur. Alınan bu önlemler, güvenli tahliye, kaçıŠve kurtarmanın organize edilmesi ve yürütülmesi için geçecek sürede çalıÅanların güvenliÄini saÄlayacak Åekilde olur.

3.3. Tahliye yolları ve güvenli toplanma yerleri, çalıÅma yerlerinden ve diÄer tesislerden kolay ulaÅılabilir yerlerde olur.

3.4. Denizlerdeki tesislerde saÄlık ve güvenlik dokümanında gerekli görülmesi halinde, tahliye ve güvenli toplanma yerinde, bu bölümde beliritilen acil durumlarda ekipmanlara uzaktan kumanda edebilecek sistemler ile kıyı ve acil servislerle haberleÅmeyi saÄlayacak donanım bulunur.

 

Denizlerdeki Tesislerde Uygulanacak Asgari Özel Hükümler

1. Genel hususlar

1.1. Bu YönetmeliÄin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi hükmü saklı kalmak kaydı ile bu bölüm kapsamına giren iÅyerinden sorumlu olan iÅveren aÅaÄıdaki hususların da saÄlık ve güvenlik dokümanında yer almasını saÄlar;

a) ÇalıÅanların saÄlık ve güvenliÄi için ciddi sonuçlar doÄuracak kazalara neden olabilecek, birbirleriyle baÄlantılı olarak yürütülen iÅler dahil, iÅyeri ile ilgili özel tehlike kaynaklarını belirler.

b) Yukarıda belirtilen özel tehlike kaynakları ile ilgili riskleri deÄerlendirilir.

c) (a) bendinde belirtilen kazaların önlenmesi, yayılmasının sınırlandırılması ve acil durumlarda iÅyerinin tahliyesinin uygun ve kontrollü bir Åekilde yapılması için alınmıŠolan önlemler belirtilir.

ç) Yönetim sisteminin, hem olaÄan hem de olaÄanüstü durumlarda Kanun ile bu Yönetmelik hükümlerine uygun yapılandırıldıÄı gösterilmelidir.

1.2. Ä°Åveren, bu Yönetmelik kapsamında yapılacak iÅlerin her aÅamasının planlanması ve uygulanmasında saÄlık ve güvenlik dokümanında belirtilen prosedür ve düzenlemelere uyar.

1.3. Birden fazla iÅverenin farklı çalıÅma yerlerinden sorumlu olması halinde, saÄlık ve güvenlik dokümanının hazırlanmasında ve gerekli iÅ saÄlıÄı ve güvenliÄini saÄlayacak önlemlerin alınmasında iÅverenler iÅbirliÄi yaparlar.

2. Yangından korunma ve yangınla mücadele

2.1. Yangından korunma, yangının algılanması ve yangınla ve yangının yayılması ile mücadele konusunda, saÄlık ve güvenlik dokümanında belirtildiÄi Åekilde gerekli önlemler alınır. Mümkün olduÄu durumlarda, riskli alanlar yangın duvarları ile ayrılır.

2.2. SaÄlık ve güvenlik dokümanında riskli olarak belirlenen tüm yerler, uygun yangın algılama ve yangından korunma, yangınla mücadele ve alarm sistemleri ile donatılır. Bu sistemler en az aÅaÄıdakileri kapsar:

a) Yangın algılama sistemleri.

b) Yangın alarmları.

c) Yangın için ana su borusu.

ç) Yangın vanaları ve hortumları.

d)  Basınçlı su sistemleri ve göstergeleri.

e) Otomatik sprink sistemleri.

f) Gazlı söndürme sistemleri.

g) Köpük sistemleri.

Ä) TaÅınabilir yangın söndürücüler.

h) İtfaiyeci ekipmanları.

2.3. Otomatik olmayan yangın söndürme ekipmanları, kolay ulaÅılabilir ve kullanılabilir olması saÄlanır ve gerektiÄinde zarar görme ihtimaline karÅı korunur.

2.4. Yangının algılanması, yangınla ve yangının yayılması ile mücadele konusunda alınacak önlemlerle ilgili detayları içeren yangın planı iÅyerinde bulundurulur.

2.5. Acil durumlarda eriÅilebilir ve kullanılır kalabilmesi için acil durum sistemleri kazalardan etkilenmeyecek Åekilde ayrılır veya kazalara karÅı korunur. GerektiÄinde bu sistemler yedekli olur.

2.6. Yangınla mücadele ekipmanları, SaÄlık ve Güvenlik Ä°Åaretleri YönetmeliÄi hükümlerine uygun Åekilde iÅaretlenir. Bu iÅaretler uygun yerlere konulur ve kalıcı olur.

3. Tahliye ve kaçıÅ

3.1. Genel acil durum eÄitimine ek olarak, çalıÅanlara saÄlık ve güvenlik dokümanında belirlenen iÅyerinin özelliÄine uygun eÄitim verilir.

3.2. SaÄlık ve güvenlik dokümanında belirtilen kriterler göz önünde bulundurularak, çalıÅanlara hayatta kalma teknikleri ile ilgili uygun eÄitim verilir.

3.3. Her iÅ yerinde acil durumlar için uygun ve yeterli tahliye araçları ile denize doÄru kaçıŠimkanları bulunur.

3.4. Ä°Åyerinin tahliyesi ve deniz kurtarma koÅullarına iliÅkin hususlar acil durum planına dahil edilir. SaÄlık ve güvenlik dokümanı temel alınarak belirlenen bu hususlar yedek deniz araçları ve helikopterler ile bunların yüklenme süreleri ve kapasiteleri ile ilgili kriterleri de içerir. Her bir yükleme için gerekli olan süre saÄlık ve güvenlik dokümanında belirtilir. Yedek deniz araçları, tahliye ve kurtarma gereklerini karÅılayacak Åekilde düzenlenir ve donatılır.

3.5. Cankurtaran sandalı, botu, can simidi ve yeleÄi ile ilgili asgari gerekler aÅaÄıda belirtilmiÅtir:

a) Yeterli bir süre hayatta kalmayı saÄlayacak uygunlukta ve donanımda olur.

b) Bütün çalıÅanlara yetecek sayıda olur.

c) Ä°Åyerine uygun özellikte olur.

ç) Ä°Ålevleri ve kullanılacakları koÅullar dikkate alınarak uygun malzemeden yapılmıŠolur ve kullanım için hazır bulundurulur.

d) Kullanıldıklarında dikkat çekici renklerde olacak ve kurtarma ekibinin dikkatini çekmekte kullanılacak araçlarla donatılır.

3.6. Acil kullanım için yeterli can kurtarma araç, gereç hazır bulundurulur.

4. Güvenlik tatbikatları

4.1. Tatbikatlarda, cankurtaran teknelerinin de operasyon için hazır olduÄu teyit edilir.

5. Barınma

5.1. Yapılan iÅin doÄası, büyüklüÄü ve süresi gerektiriyorsa, iÅveren çalıÅanlara uygun barınma imkanları saÄlar. Bu barınaklar aÅaÄıdaki özelliklere sahip olur.

a) SaÄlık ve güvenlik dokümanında belirtildiÄi Åekilde, patlamaların etkisine, duman ve gaz sızmalarına ve yangın çıkmasına ve yangının yayılmasına karÅı uygun Åekilde korunur.

b) Uygun havalandırma, ısıtma ve aydınlatma sistemleri ile donatılır.

c) Her katta, kaçıŠyollarına açılan birbirinden baÄımsız en az iki çıkıŠyeri bulunur.

ç) DiÄer alanlardan gelebilecek, saÄlıÄa zararlı gürültü, koku ve dumana ve sert hava koÅullarına karÅı korunmalı olur.

d) Tehlikeli alanlardan uzakta ve çalıÅma yerlerinden ayrı olur.

5.2. Bu barınaklarda, iÅyerinde kalacak çalıÅanlara yetecek sayıda yatak veya ranza bulundurulur. Yatmak için ayrılan bütün odalar, çalıÅanların giysilerini koyabilecekleri büyüklükte yeterli alana sahip olur. Kadınlar ve erkekler için yatakhaneler ayrı ayrı olur.

5.3. Barınakların ve buralardaki tüm malzemelerin her zaman uygun hijyenik Åartlarda olması saÄlanır.

6. Helikopter operasyonları

6.1. Ä°Åyerlerinde helikopter pisti, en büyük helikopterin en zor Åartlarda kolayca inip kalkabileceÄi ve görevini yerine getirebileceÄi büyüklükte olur ve helikopter operasyonlarının kolay yapılmasına imkan saÄlayacak Åekilde yerleÅtirilir. Helikopter pisti, planlanan hizmetlere uygun yapıda tasarlanır ve inÅa edilir.

6.2. Helikopterlerin müdahalesini gerektirecek herhangi bir kazada kullanımına ihtiyaç duyulacak malzemeler, helikopterin konacaÄı alanın yakınlarında depolanır.

6.3. ÇalıÅanların ikamet ettikleri iÅyerlerinde, helikopter hareketleri esnasında yeterli sayıda, amaca uygun eÄitimli destek elemanı helikopter pistinde hazır bulunur.

7. Ä°Åyerlerinin denizlerde konuÅlandırılması – güvenlik ve saÄlamlık

7.1. Sondajla maden çıkartma iÅletmelerinin açık denizde konuÅlandırılması esnasında, çalıÅanların saÄlık ve güvenliklerini korumak için gerekli olan bütün önlemler alınır.

7.2. Ä°Åyerlerinin açık denizde konuÅlandırılması ile ilgili çalıÅmalar, güvenliÄi ve saÄlamlıÄı sürekli kılacak Åekilde yapılır.

7.3. Ä°Åyerlerinin açık denizde konuÅlandırılması çalıÅmaları sırasında kullanılan ekipman ve çalıÅma yöntemleri, hem normal hem de kritik koÅullar göz önünde bulundurularak, sondajla maden çıkartma iÅletmelerinde çalıÅacak çalıÅanların maruz kalacakları riskleri azaltacak Åekilde olur.




› MEVZUAT




Kurumsal Yayın


DİĞER TÜM YAYINLAR İÇİN TIKLAYINIZ


E-Bülten-Üyelik
Size özel ayrıcalıklarımızdan haberdar olmak için lütfen E-bültenimize üye olunuz 
Adı-Soyadı : 
E-Posta : 
 

Online Teklif İsteme
Değerli Müşterilerimiz; online teklif formunu doldurarak fiyat teklif talebinde bulunabilir, isteklerinize en kısa zamanda ulaşabilirsiniz...  

© Ekoteknik İş Sağlığı Güvenliği ve Çevre Hizmetleri
info@ekoteknikisg.com
 
+90 312 344 01 96 (pbx)
Işınlar Mahallesi İvedik Cad. No : 110 Yenimahalle / ANKARA 
istanbul@ekoteknikisg.com
 
+90 216 457 61 11 (pbx)
Mustafa Kemal Cd. Hukukçular İş Mrk No:34 K:2 Cevizli - Kartal - İSTANBUL
           
Web Tasarım : DNZ WEB DİZAYN